Cushing Hastalığı

Cushing hastalığı hipofiz bezindeki iyi huylu bir tümörün (hipofiz adenomu) böbreküstü bezini uyaran hormonu (ACTH) aşırı salgılaması sonucu ortaya çıkar. 
Daha çok 20-50 yaş arası kadınlarda görülür. Erkeklerde ve çocuklarda da görülebilir.  Kıllanma artışı, tipik kilo alma, ciltte sivilcelenme, kolay çürüme ve özellikle mor renkli çatlaklar olduğunda Cushing hastalığından şüphelenilmelidir.


 

Cushing Hastalığının Belirtileri nelerdir? 

  • Özellikle gövdeden kilo alma, kilo verememe
  • Yüzde şişlik, yuvarlaklaşma, kızarıklık
  • Ciltte yağlanma, sivilcelenme
  • Ciltte kolay çürüme
  • Kıllanma artışı
  • Ensede, boynun yanlarında cilt altı şişlikleri
  • Saçlarda incelme, dökülme
  • Mor renkli çatlaklar
  • Gövdesel şişmanlık ve mor      
  • Kadın hastada kıllanma 
Bazı hastalarda görülebilen diğer belirtiler:
  • Kas güçsüzlüğü, 
  • Kas ağrıları
  • Osteoporoz
  • Depresyon
  • Hipertansiyon
  • Diabet
  • Kalp hastalığı

Cushing hastalığının belirtileri varsa ne yapılmalı?  

Endokrinoloji uzmanlarına başvurulmalıdır. Muayene ve gerekli kan tahlilleri yapılacaktır. Basit şişmanlık, polikistik over hastalığı, yalancı Cushing tablosu gibi benzer belirtiler verebilecek hastalıklar arasındaki ayırıcı tanıyı kan testleri yardımıyla yapabilir. Tanı süreci zordur ve bu konuda tecrübeli endokrinoloğun gerçekleştireceği kan ve idrar testlerinin bazen birkaç kez tekrarlanması gerekir ve zaman alabilir.
 

Tümör kaynaklı da olabilir

Cushing hastalığının bütün belirtileri kortizol hormonunun aşırı salgılanması nedeniyle ortaya çıkar. Kortizol hormonu böbreküstü bezlerinden salgılanır. Bu salgının yapılmasını uyaran hipofiz bezidir. Kortizol fazlalığı hipofizin aşırı uyarmasından, böbreküstü bezinin kendi tümöründen veya nadiren bir başka tümör odağından kaynaklanabilir. Bunun ayırımı için bir dizi testin yanı sıra hipofiz ve batın MR incelemeleri yapılır.
 

Cushing HAstalığının Tedavisi nasıl yapılır?

Cushing hastalığının tanısı kesinleştiğinde uygulanacak tedavi beyin cerrahı tarafından hipofiz bezindeki adenomun çıkarılmasıdır. Genellikle 1 santimden küçük olan bu tümörler transsfenoidal cerrahiyle tedavi edilir. Cushing hastalığı hipofiz cerrahisinin en çok deneyim gerektiren ameliyatlarındandır. ACTH salgılayan hipofiz adenomları genellikle 1 santimden küçük tümörlerdir. Hastaların yüzde 25’inde tümör en iyi MR’da bile görülemeyecek kadar küçüktür. MR’ın normal olması, testler hipofizi işaret ediyorsa hastalığı reddettirmez. Adenom görülmüyorsa tanının kesinleştirilmesi ve tümörün hipofiz bezi içindeki yerinin belirlenebilmesi için girişimsel nöroradyologlar tarafından kasıktan kateterle girilerek hipofiz bezinin venöz kan örneklemesi işlemi yapılması gereklidir. Hastalığın tedavisi cerrahi ile sağlanamazsa böbreküstü bezlerinin alınması, ilaç tedavisi veya radyocerrahi gündeme gelebilir.
 

Tedavi edilmezse ne olur? 

Tedavi edilmeyen hastalarda osteoporoz, hipertansiyon, diyabet, kalp hastalığı, damar tıkanıklıkları görülebilir. Yaşam kaliteleri ileri derecede bozulur ve inme veya kalp krizi ile yaşamlarını kaybetme riskleri vardır.

İyi tedavi edilmiş ve takiplerini düzenli yaptıran hastalarda bütün bu komplikasyonlar önlenebilir. Hastalar remisyona girdiklerinde hızla kilo verir, cilt belirtileri geriler, tansiyon ve kan şekerleri normal sınırlara inebilir. İyileşmiş hastalar bile ömür boyu, yılda bir kez, endokrinolog tarafından görülmelidir.