Dondurma İşlemleri

Hücrelerin canlılığının geçici süre ile durdurulması işlemine dondurma (kriyoprezervasyon), daha sonra tekrar canlılığının kazandırılması işlemine çözme (thaw) deniliyor. Tüp bebek laboratuvarında hem erkek hem de kadın gonad hücrelerinin ve işlem sonrası elde edilen embriyoların dondurulma işlemleri yapılıyor.



Dondurma ve çözme işlemleri yasal düzenlemeler ile kontrol altına alınmış durumdadır. Tüm dondurulan materyallerin saklama süresi 5 yıldır. Bu sürenin uzatılması İlçe Sağlık Müdürlükleri’ne verilen dilekçeler ile mümkün olabilir.

Canlı hücre, embriyo ya da dokuların çok düşük ısılarda (-196 °C derece) korunabilmesi için özel koruyucu maddeler (kriyoprotektan) ile kaplanıp, cam haline gelecek şekilde dondurulur (vitrifikasyon).
 

Sperm Dondurma


Sperm dondurma işlemi androloji laboratuvarında gerçekleştirilir. Hem ejakulasyon yoluyla elde edilen semen örnekleri hem de operatif yollarla (TESE, TESA) elde edilen testiküler sperm örnekleri dondurulabiliyor. Sperm dondurma-çözme işlemlerinde yüzde 30 civarında canlılık kaybı normal kabul edilir.

Cerrahi yöntemlerle sperm elde edilmesi, kemoterapi ve radyoterapi gibi gonad hücrelerine zarar veren tedaviler öncesinde, üreme fonksiyonlarının kaybedilmesine yol açacak olan ameliyatlar (testislerin alınması vb.) öncesinde ve çok az sayıda sperm olması (kriptozoospermi) durumlarında sperm dondurma gerekebilir.

Dondurularak saklanan hücreler; alınan kişinin yıllık protokol yenilememesi, isteğiyle ya da vefatı halinde İl Sağlık Müdürlüğü tarafından belirlenen bir memur gözetimiyle tutanak altına alınarak imha edilir.

Spermlerin dondurulması özellikle azospermi vakalarında, olası tekrar eden tüp bebek denemelerinde erkek hasta için büyük kolaylık sağlar ve yeni bir operasyon stresini de ortadan kaldırır.
 

Embriyo Dondurma


Embriyolar, vitrifikasyon metodu ile 2 hücreli aşamadan blastokist aşamasına kadar her seviyede dondurulabilir. Dondurulmuş-çözülmüş embriyoların transferi sonrası gebeliklerle ilgili yapılan karşılaştırmalı bilimsel çalışmalara göre; şu ana kadar taze embriyo transferine göre gebelik sürecinde oluşabilecek komplikasyonlar ya da doğum sonrası bebeklerin sağlığı bakımından artmış bir risk gözlenmemiştir.
 

Embriyo Dondurma Hangi Durumlarda Gerekebilir?

  • Embriyo transferi sonrasında, geriye kalan iyi kalitede embriyoların kalması
  • Tedavi sürecinde ortaya çıkan ve embriyo transferinin hastanın sağlığını olumsuz etkileyebilecek klinik durumlar (OHSS riski)
  • Tedavi sürecinde ortaya çıkan ve başarı şansını olumsuz etkileyebilecek klinik durumlar (rahim kalınlaşmasının yetersiz olması, erken progesteron artışı, polip ya da kistler)
  • Genetik inceleme sonuçlarının verilmesinin uzayacağı PGT uygulamaları
  • Transferin ertelenmesini gerektiren tedavi harici sağlık problemleri, acil durumlar, sosyal problemler
 

Oosit (Yumurta) Dondurma

Yumurta dondurma çalışmalarında son yıllarda vitrifikasyon yöntemi ile başarılı sonuçlar elde edilmiş ve standart yumurta dondurma yöntemi olarak uygulanmaya başlanmıştır. Yumurta dondurma işleminde, embriyo dondurma işleminde kullanılan solüsyonlar ve taşıyıcılar kullanılır fakat dondurma protokolü farklıdır. Yumurta dondurma işlemi, yumurta toplama işleminin yapıldığı gün işlemden 2 saat kadar sonra uygulanır. Bu süre başarılı bir dondurma için ideal süredir.

Yumurta dondurma işlemi Sağlık Bakanlığı tarafından belirlenen koşullar ve sınırlamalar dahilinde uygulanabilmektedir.

 

Yumurta Dondurma Hangi Durumlarda Gerekebilir?


Kemoterapi ve radyoterapi gibi gonad hücrelerine zarar veren tedaviler öncesinde
Üreme fonksiyonlarının kaybedilmesine yol açacak olan ameliyatlar (yumurtalıkların alınması gibi operasyonlar) öncesinde
Yumurtalıklarında az sayıda yumurta hücresi (Düşük Over Rezervi -DOR)  olup henüz doğurmamış veya aile öyküsünde erken menopoz hikayesinin üç uzman tabipten oluşan sağlık kurulu raporu ile belgelendirilmesi durumunda