Endoskopik İşlemler

Endoskopi, vücudun ve içi boş organların içlerini ışık ve kamera donanımlı özel cihazlar ile görüntülemeye yönelik uygulamaların genel adıdır. Tüp bebek tedavisinde endoskopik uygulamalar başlıca laparoskopi ve listeroskopi olarak ikiye ayrılır.


Daha az ağrı ve enfeksiyon riski


Laporoskopi, karın içinin gözlenmesi ve ilgili cerrahi uygulamalar için kullanılırken, Histeroskopi, rahim içinin gözlenmesi ve bu organ içerisindeki cerrahi uygulamalar için kullanılır. Özellikle operatif uygulamalarda, açık ameliyatlara kıyasla doku ve organlara zarar verme riski, enfeksiyon riski, işlem kolaylığı, işlem sonrası ağrı hissinin az olması ve ameliyat izi kalmaması gibi üstünlükleri vardır. Fakat büyük boyutlarda ve çok sayıda myom varlığı ve yumurtalık kanseri gibi özel durumlarda halen açık ameliyatlar tercih edilir.
 

Laparoskopi


Laparoskopi işlemi, uygulama endikasyonuna göre tanısal ve operatif (cerrahi) olarak ikiye ayrılır. İşlem, ufakta olsa karında delikler açılması gerektiği ve işlem sırasında ortaya çıkabilecek komplikasyonlara acil müdahale edilebilmesi için steril ameliyathane ortamında ve genel anestezi altında gerçekleştirilir.
 

Aynı gün taburcu


İşlem için öncelikle göbek deliğinden ince bir iğne ile karın boşluğuna girilerek verilen karbondioksit gazıyla karın şişirilir. Sonrasında göbek deliğinin altından küçük bir kesi (yaklaşık 1 cm) yapılarak, kameralı görüntüleme cihazının karın içine girişini sağlayan trokar borusu yerleştirilir. Bu borudan geçerek karın boşluğuna ulaştırılan ışıklı kamera cihazı ile organların durumu incelenir. Operatif bir işlem uygulanması planlanıyor ise işlem için gerekli aletlerin yerleştirilmesi için 3-4 tane daha trokar borusu yerleştirilebilir. İnceleme ya da operasyonun bitiminde cihazlar çıkarılıp karın içindeki gaz tamamen boşaltıldıktan sonra kesiklere dikiş atılarak işlem tamamlanır. Laparoskopi sonrası hastanede kalma süresi oldukça kısadır ve çoğunlukla aynı gün taburcu yapılabilir. Hasta, tanısal uygulamalarda ertesi günü, operatif uygulamalarda ise 7-15 gün aralığında normal yaşamına geri dönebilir.
 

Tanısal Laparoskopi


Muayene ve ultrason bulguları ile HSG'sinde anormallik gözlenmeyen infertil hastalarda, tanısal laparoskopide çoğunlukla farklı bir bulgu gözlenmez. Aşağıda belirtilen problemlerin tanısında oldukça faydalıdır:
  • Karın içi yapışıklıklar
  • Tüplerde tıkanıklık
  • Endometriozis şüphesi
  • Kronik pelvik (leğen kemikleri arası bölge) ağrı
  • Pelvik kitleler
  • Anatomik anormallikler
 

Operatif (Cerrahi) laparoskopi


İnfertil hastalarda laparoskopik operasyonlar aşağıda belirtilen endikasyonlarda tedavi amaçlı olarak başarıyla uygulanır:
  • Karın içi yapışıklıkların açılması (Adezyolizis)
  • Endometriozis (Derecesine göre koterizasyon ya da eksizyon)
  • Over kistlerinin aspirasyonu
  • Myomların alınması (Myomektomi)
  • Endometrioma (Çikolata kisti)
  • Dış gebelik (Salpingostomi)
  • Over torsiyonu (Yumurtalık dönmesi)
  • Tüp alınması (Salpenjektomi)
  • Bağlı veya tıkalı tüplerin açılması (Tubal reanastomoz)
  • Rahim delinmesi (Uterin perforasyon)
  • Anatomik bozukluklar (Uterus suspansiyonu)
 

Histeroskopi


Histeroskopi işlemi, uygulama endikasyonuna göre tanısal ve operatif (cerrahi) olarak ikiye ayrılır. Tanısal histeroskopi (ofis histeroskopi olarakta bilinir) muayenehane ortamında lokal anestezi ile uygulanabilirken, operatif uygulamaların ameliyathane ortamında ve genel ya da spinal anestezi ile uygulanması tercih edilir. Hastanın gebe olmadığından emin olunması ve henüz rahim iç duvarı (endometrium) oldukça ince olacağı ve olası anormalliklerin tespiti kolaylaşacağı için işlem adet kanamasının bitiminden birkaç gün sonra uygulanır. İşlem için kullanılan görüntüleme cihazı (histeroskop) oldukça ince (5mm) olduğu ve rahim ağzından girildiği için genelde ağrısız bir işlemdir. Yine de bazen geçişi kolaylaştırmak için rahim ağzını gevşetici etkisi olan ilaçların kullanılması gerekebilir. Yine bu amaçla işlem esnasında buji olarak adlandırılan ince uzun çubukların kullanılabilir. Histeroskop cihazıyla jinekolojik muayene pozisyonundaki hastanın rahim ağzından girilerek rahime ulaşılır ve içeriye verilen karbondioksit ya da sıvı ile rahim yeterince genişletildikten sonra görüntüleme ve inceleme yapılır. İnceleme bitiminde rahim içersindeki gaz veya sıvı boşaltıldıktan sonra işlem tamamlanır.
 

Kısa sürede günlük hayata dönülür


Histeroskopi sonrası taburcu süresi oldukça kısadır. Hasta tanısal uygulamalarda 1-2 saat, operatif uygulamalarda ise çoğunlukla ertesi gün taburcu olabilir ve normal yaşamına geri dönebilir.
 

Tanısal histeroskopi


Rahim içerisindeki olası bir anormalliği saptamak amacıyla aşağıda belirtilen endikasyonlarda uygulanır;
  • Aşırı ya da düzensiz adet kanamaları
  • Tekrarlayan düşükler
  • Rahim içi yapışıklıklar (Asherman sendromu-uterin sineşi)
  • Ultrason muayenesinde rahim içi polip, miyom şüphesi
  • Tekrarlayan başarısız tüp bebek denemeleri
  • Rahim içi spiral ya da yabancı madde çıkarılması
  • Rahim kanalının incelenmesi
 

Operatif (Cerrahi) histeroskopi


Tanısal incelemelerle (HSG, H/S, ultrason) belirlenmiş aşağıdaki rahim içi anormalliklerin düzeltilmesi amacıyla uygulanır: