Rahim Ağzı Kanseri

Rahim ağzı (serviks) kanseri, en sık karşılaşılan jinekolojik kanserler arasında yer alıyor. Günümüzde serviks kanserinin en önemli nedeninin, HPV (Human Papillomavirus) virüsü olduğu biliniyor. Düzenli yapılan tarama testleri sayesinde, kanser öncüsü durumlar erken yakalanıyor ve kanser oluşmadan tedavi sağlanabiliyor.



Tarama ve Human Papillomavirus (HPV) Aşıları

Tarama, jinekolojik muayene ile yapılıyor. Rahim ağzına sürülen yumuşak bir fırça yardımıyla o bölgedeki hücreler toplanıyor. Bu hücrelerin bir mikroskopi camı üzerine yayıldığı ve incelendiği yönteme pap-smear testi, hücreler içerisinde - eğer mevcutsa - HPV virüsünün DNA'sının tespit edildiği yönteme HPV-DNA testi adı veriliyor.

Tarama: Neden ve nasıl yapılıyor?

Serviks kanseri taramasına, cinsel olarak aktif kadınlarda 21 yaşından itibaren başlanılması gerekiyor. 21 ile 29 yaş arasında 3 yılda bir pap-smear testi yapılıyor. 30 yaşından sonra ise her 5 yılda bir HPV-DNA ve pap-smear testlerinin birlikte uygulanması gerekiyor. Buna alternatif olarak, 3 yılda bir tek başına pap-smear testi de uygulanabilir.

Şüphe varsa kolposkopi yapılmalı

Tarama testi sonuçlarına göre, eğer kanser öncüsü bir durumdan şüphe edilirse kolposkopi işlemi uygulanıyor. Kolposkopiyi uygulayan hekimin mutlaka bu alanda özel olarak eğitimli ve tecrübeli olması gerekiyor. Kolposkopi esnasında rahim ağzı ayrıntılı bir şekilde gözlemleniyor. Şüpheli bölgelerden küçük biyopsiler alınarak patolojik inceleme yapılıyor. Bu işlem genellikle 5-10 dakika arasında sürüyor ve anestezi gerektirmiyor. Patolojik inceleme sonucunda ileride kanser riski taşıyan bir durum saptanması halinde, riskli bölgenin temizlendiği servikal LEEP veya konizasyon işlemleri uygulanıyor. Serviks kanseri taramaları düzenli olarak yaptırıldığında ve kanser öncüsü durumlara erken müdahale edildiğinde, kanser oluşum riski yok denecek kadar azalıyor. 

Human Papillomavirus (HPV) aşısı ile ilgili bilinmesi gerekenler

HPV aşısı;

  • Dünya Sağlık Örgütü (WHO) başta olmak üzere, dünyada önde gelen birçok sağlık kuruluşu ve topluluklar tarafından önerilir.
  • Güvenlidir; canlı virüs içermez. Bu nedenle, HPV enfeksiyonuna neden olması mümkün değildir.
  • Toplamda 3 doz olarak, 6 aylık süre içinde, koldan enjeksiyon şeklinde uygulanır.
  • İdeal olarak, ilk cinsel ilişki öncesinde uygulanmış olmalıdır. İlk cinsel ilişki yaşı sosyoekonomik ve kültürel şartlara bağlı olarak değişebileceğinden, aşılamada hedef kitle 9-13 yaş arası kız çocukları olarak belirlenmiştir. Cinsel ilişki sonrasında da aşının yapılmasında herhangi mahsur yoktur ve koruyuculuğu aynı şekilde olmaktadır. Son araştırmalar aşının en az 50'li yaşlara kadar koruyucu olduğunu göstermektedir. Daha önce HPV enfeksiyonu geçiren kadınlarda da aşı uygulanması tavsiye edilir.
  • Amerika, Avustralya ve Avrupa'daki bazı ülkeler de zorunlu aşı programına dahil edilmiştir. Ülkemiz de dahil olmak üzere 100'den fazla ülkede sağlık bakanlıklarından onay almış ve kullanıma girmiştir.