Nükleer Tıp
Son Güncelleme Tarihi 6.01.2026 09:12:48
Nükleer tıp, radyoaktif materyallerin kullanıldığı ve çeşitli tıbbi görüntüleme ve tedavi prosedürlerini içeren bir tıp alanıdır. Bu teknoloji, izotop adı verilen radyoaktif maddelerin vücuda verilmesi ve bu maddelerin radyasyon yayarak belirli organlara veya dokulara odaklanmasını kullanır. Hastalıkların tanı ve tedavisinde radyoaktif maddelerin kullanıldığı bir tıp dalı olan nükleer tıp, fonksiyonel ve yapısal değerlendirmenin eşzamanlı yapılabildiği uygulamaları ile özellikle onkolojik hastalıkların teşhis, tedavi ve takibinde önemli bir yere sahiptir.
Nükleer Tıp Nedir?
Nükleer tıp, hastalıkların erken teşhisi ve tedavisi amacıyla radyoaktif maddelerin (radyofarmasötikler) kullanıldığı, vücudun sadece yapısını değil aynı zamanda organların hücresel düzeydeki işleyişini ve metabolizmasını inceleyen tıbbi bir uzmanlık dalıdır.
Genellikle damar yoluyla, ağızdan veya solunum yoluyla vücuda verilen çok düşük dozlu radyoaktif işaretleyicilerin organlarda birikmesi ve dışarı yaydığı ışınların özel cihazlarla (PET/BT, Gama Kamera gibi) görüntülenmesi prensibine dayanır; bu sayede kanser, kalp hastalıkları, tiroid ve nörolojik bozukluklar gibi pek çok rahatsızlığın fonksiyonel analizi yapılırken, aynı zamanda hedeflenmiş yüksek dozlu radyasyonla hastalıklı hücrelerin doğrudan yok edilmesi de sağlanabilir.
Nükleer Tıp Hangi Hastalıklara Bakar?
Nükleer tıp, çeşitli hastalıkların teşhisi, tedavisi ve takibi için kullanılan bir tıbbi alanı kapsar. İşte nükleer tıbbın odaklandığı bazı hastalıklar:
- Kanser: Nükleer tıp, kanser teşhisi, kanser yayılımının değerlendirilmesi ve bazı kanser türlerinin tedavisi için kullanılır. Kanser hücreleri, radyoaktif izotoplar kullanılarak belirlenebilir ve izlenerek tedaviye yanıt izlenebilir.
- Tiroid Hastalıkları: Nükleer tıp, tiroid bezinin fonksiyonlarını değerlendirmek ve tiroid nodüllerini belirlemek için kullanılır. Tiroid sintigrafisi ve radyoaktif iyot tedavisi, tiroid kanseri gibi tiroid hastalıklarının teşhisi ve tedavisi için yaygın olarak kullanılan uygulamalardır.
- Kemik Hastalıkları: Nükleer tıp, kemik sintigrafisi gibi yöntemlerle kemik yapılarının değerlendirilmesinde kullanılır. Kemik taramaları, kemik metastazları, enfeksiyonlar veya travmalara yönelik teşhis ve değerlendirme amacıyla kullanılabilir.
- Kalp ve Damar Hastalıkları: Myokard sintigrafisi, koroner arter hastalığının değerlendirilmesi için kullanılan bir nükleer tıp yöntemidir. Bu yöntemle kalp kasının kan akışı ve perfüzyonu incelenir.
- Akciğer Hastalıkları: Akciğer perfüzyon sintigrafisi ve akciğer ventilasyon sintigrafisi, akciğer fonksiyonlarının değerlendirilmesi ve akciğer embolilerinin teşhisi için kullanılabilir.
- Nörolojik Hastalıklar: Nükleer tıp, Alzheimer hastalığı, Parkinson hastalığı ve epilepsi gibi nörolojik hastalıkların değerlendirilmesinde ve belirlenmesinde yardımcı olabilir.
Liv Hospital Nükleer Tıp
Liv Hospital bünyesinde diğer pek çok alanda olduğu gibi Nükleer Tıp biriminde de yetkin personel ve son teknoloji cihazlarla güvenli ve etkili bir hizmet sağlanmaktadır.
Bu alanda birimde yöntemler:
- Duyarlı ve amaca özgü yöntemlerdir.
- Alerjisi ve yan etkileri yoktur.
- Fizyolojik, metabolik düzeyde fonksiyonel bilgi sağlarlar.
- Bilgilerin aynı zamanda sayısal olması nedeniyle tekrarlandıklarında birbiri ile kıyaslanabilme özelliğine sahiptirler.
- Non-invazif olmalarından dolayı hastaya rahatsızlık ve zarar vermezler.
- Nükleer Tıp uygulamalarında hasta çok düşük düzeyde radyasyon alır.
- Tanısal Tetkikler
- PET/CT
- MR-Linac
- Gama Kamera
- C14 Cihazı
- Gama Prob
- Gama sayacı
- Hot Lab (Radyoaktif maddelerin hazırlandığı bölüm)
- Efor testi ünitesi
- Poliklinik birimleri bulunur.
Yataklı Tedavi Ünitesinde
- Radyoaktif iyot dışındaki tedavi uygulamaları
- Radyoaktif iyot uygulamaları (İki adet kurşun zırhlı oda)
- Radyoaktif madde uygulama ve hazırlık ünitesi bulunur.
Nükleer Tıp ve Moleküler Görüntüleme Kliniği Görüntüleme İşlemleri
Nükleer Tıp ve Moleküler Görüntüleme Kliniği'nde görüntüleme işlemleri, kullanılan radyoaktif maddenin saçtığı ışınımın cinsine göre gama kamera veya PET\CT isimli cihazlarla gerçekleştirilir. Mevcut cihazlarla tüm organ ve sistemlere ait hastalıkların teşhisi sağlanmakta ve tedaviye yön verilebilir. Birçok organ ve sistemin fonksiyonları değerlendirilir. Tiroit hastalıkları olmak üzere bazı tümörlerde, ağrılı kemik metastazlarında ve inflamatuar eklem hastalıklarında tedavi amaçlı radyoaktif madde uygulamaları yapılır.
Tetkik Öncesi Ön Hazırlık Gerekiyor Mu?
Nükleer Tıp Bölümü’nde bazı tetkikler için ön hazırlık gerekir. Bu tetkikler için randevu günü gelirken nasıl bir hazırlık yapmanız gerektiği ile ilgili bilgilendirme hem sözlü hem de yazılı bir form ile yapılır.
Tanı İçin Radyoaktif Maddeler Nasıl Uygulanıyor?
Nükleer Tıp Bölümü’nde tetkikler hastaya ya damar yolu ya da ağızdan düşük dozda radyoaktif madde verilerek yapılır.
Görüntüleme Öncesi Tahmini Bekleme Süresi Ne Kadar?
Enjeksiyon yapıldıktan sonra verilen maddenin vücutta yeterli derecede yayılabilmesi için belli bir süre beklenmesi gerekir. Bekleme süresi yapılacak tetkike bağlı olarak değişir.
Nükleer Tıp Tetkikleri Ne Kadar Sürer?
Nükleer tıp tetkiklerinin süresi yapılan incelemeye göre değişir. Bazı tetkikler 30 dakika içinde tamamlanabilirken, bazıları birkaç saat ya da belirli aralıklarla çekim gerektirdiği için bir güne kadar sürebilir. Örneğin; kemik sintigrafisi genellikle birkaç saat sürerken, tiroid sintigrafisi daha kısa sürede yapılabilir.
Nükleer Tıp Tetkikleri Sırasında Ağrı Hissedilir Mi?
Tetkik sırasında genellikle ağrı hissedilmez. Sadece damardan verilen radyoaktif madde enjeksiyonu sırasında kısa süreli iğne batması olabilir. Çekim esnasında cihazdan kaynaklı bir ağrı veya rahatsızlık yaşanmaz.
Nükleer Tıp Tetkikleri Hamileler ve Çocuklar İçin Güvenli Midir?
Hamilelikte nükleer tıp tetkikleri genellikle yapılmaz, çünkü radyasyonun bebeğe zarar verme riski vardır. Emziren annelerde de özel önlemler alınır. Çocuklarda ise dozlar yaş ve kiloya göre ayarlanarak en düşük düzeyde radyasyon verilir; bu nedenle doktorun uygun gördüğü durumlarda güvenle uygulanabilir.
Nükleer Tıp’ta Görüntüleme Nasıl Yapılıyor?
Görüntüleme, Gama Kamera veya PET-CT adı verilen cihazlarla yapılır. Cihazların dört yanı açık olup çekim süresi tetkike göre değişir
Nükleer Tıp Tetkikleri Hangi Sıklıklarla Uygulanabilir?
İstenilen neticeye ulaşılamadığı durumlarda, aynı tetkikin tekrarı gerektiğinde veya birkaç nükleer tıp tetkikinin art arda yapılması gereken durumlarda 2-3 günlük aralarla sintigrafi uygulanabilir.
Kullanılan Radyoaktif Maddelerin Zararı Var Mıdır?
Nükleer tıp uygulamalarında hastalar çok düşük düzeyde radyasyona maruz kalır. Uygulanan radyofarmasötikler düşük radyasyonlu, kısa ömürlü ve vücutta birikim yapmayan radyoaktif maddeler olup kendiliğinden fiziksel olarak yarılanarak azaldığı gibi, idrarla, terle ve bağırsaklar aracılığıyla da vücuttan atılır. Bu maddeler, her yaştaki hastaya ve çocuklara, yaşına ve kilosuna göre belirlenen dozlarla güvenli bir şekilde uygulanabilir.
Nükleer Tıp Tedavileri Ne Kadar Sürer ve Yan Etkileri Nelerdir?
Tedavi süresi uygulanan yönteme bağlı olarak değişir. Bazı tedaviler tek seferde kısa sürede tamamlanırken, bazıları birkaç gün sürebilir. Yan etkiler genellikle hafif olup, enjeksiyon yerinde hafif ağrı, bulantı veya yorgunluk görülebilir. Ancak uygulama sonrası doktorun önerilerine uymak, olası riskleri azaltır.
Nükleer Tıp Tetkikleri İçin Aç Kalmak Gerekir Mi?
Her tetkikte açlık gerekmez. Ancak PET/BT gibi bazı incelemelerde doğru sonuç alabilmek için genellikle 4–6 saat aç kalmak gerekir. Hangi tetkik yapılacaksa, öncesinde hastaya özel hazırlık bilgisi verilir.
Tetkik Sonrası İnsanlardan Uzak Kalmak Gerekir Mi?
Tetkiklerde kullanılan radyoaktif madde miktarları çok düşük düzeylerde olduğu için genel olarak insanlardan uzak kalınmasına gerek yoktur. Ancak enjeksiyondan sonra 24 saat süresince tedbir amacıyla çocuklardan ve hamilelerden uzak durulması önerilir.
Nükleer Tıp Sonuçları Ne Zaman Çıkar?
Sonuçların çıkma süresi yapılan incelemeye göre değişir. Bazı tetkiklerin raporu aynı gün hazırlanabilirken, detaylı analiz gerektiren tetkiklerde sonuçlar 1–2 gün içinde verilir. Rapor, nükleer tıp uzmanı tarafından değerlendirildikten sonra hastaya veya ilgili doktora iletilir.
