Kemik Dansitometresi

Kemik Dansitometresi (DEXA/DXA), halk arasında "kemik ölçümü" olarak da bilinir. Vücuttaki kemiklerin ne kadar güçlü olduğunu veya kırılma riskinin ne kadar yüksek olduğunu sayısal verilerle ortaya koyar.

Kemik Dansitometresi Nasıl Çalışır?

Bu cihaz, DEXA (Dual-Energy X-ray Absorptiometry) adı verilen bir teknolojiyi kullanır.

• Düşük Doz Radyasyon: İki farklı enerji seviyesinde çok düşük dozda X-ışını gönderir. Bu doz, standart bir akciğer grafisinden bile çok daha düşüktür (neredeyse bir günlük doğal arka plan radyasyonu kadar).
• Emilim Ölçümü: Kemik ne kadar yoğunsa, X-ışınını o kadar fazla emer. Cihaz, kemikten geçen ışın miktarını hesaplayarak kemik mineral miktarını gram/santimetrekare cinsinden belirler.
• Hızlı Süreç: Hasta cihazın yatağına uzanır ve genellikle 10-15 dakika içinde işlem tamamlanır. Genellikle bel omurları ve kalça kemiği gibi kırılma riskinin en yüksek olduğu bölgeler taranır.

Ne İşe Yarar?

Kemik dansitometresi sadece bir görüntüleme değil, aynı zamanda bir risk analiz sistemidir:

• Osteoporoz Teşhisi: Kemiklerin sessizce zayıfladığı osteoporoz hastalığının tek kesin tanı yöntemidir.
• Kırık Riski Tahmini: Gelecekteki olası kemik kırılmalarının riskini önceden tahmin eder.
• Tedavi Takibi: Kemik erimesi ilacı kullanan hastaların, tedaviden ne kadar fayda gördüğünü (kemik yoğunluğunun artıp artmadığını) izlemek için kullanılır.

Sonuçlar Nasıl Okunur? (T-Skoru)

Ölçüm sonunda doktorlar genellikle "T-Skoru" denilen bir değere bakarlar:

1. -1.0 ve üzeri: Normal (Kemik yoğunluğu sağlıklı).
2. -1.0 ile -2.5 arası: Osteopeni (Kemik yoğunluğu azalmış, ancak henüz osteoporoz değil; önlem alınmalı).
3. -2.5 ve altı: Osteoporoz (Kemik erimesi başlamış, tedavi gerekli).

Kimlere Yapılmalıdır?

• 65 yaş üstü tüm kadınlar ve 70 yaş üstü tüm erkekler.
• Menopoza girmiş ve ek risk faktörü (sigara, aile öyküsü vb.) olan kadınlar.
• Boyu 4 cm'den fazla kısalanlar veya duruşu bozulanlar.
• Uzun süre kortizonlu ilaç kullananlar.
• Çok küçük bir darbeyle bile kemiği kırılan bireyler.