Mide Fıtığı: Nedenleri, Belirtileri ve Modern Tedavi Yöntemleri
.webp)
.webp)
-
Mide Fıtığı (Hiatal Herni) Nedir?
-
Mide Fıtığı Neden Olur?
-
Mide Fıtığı Belirtileri Nelerdir?
-
Mide Fıtığı Çeşitleri Nelerdir?
-
Mide Fıtığı Tanısı Nasıl Konulur?
-
Mide Fıtığı Tedavi Yöntemleri
-
Mide Fıtığı Ameliyatı Sonrası Nelere Dikkat Etmek Gerekir?
-
Mide Fıtığına İyi Gelen Besinler Nelerdir?
-
Mide Fıtığı Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Mide fıtığı, midenin bir kısmının diyaframdaki bir açıklıktan göğüs boşluğuna kaymasıdır. Yaşam kalitesini etkileyebilen bu durum, reflü gibi çeşitli sindirim şikayetlerine yol açabilir. Bu yazıda, mide fıtığının nedenlerini, belirtilerini ve modern tedavi yöntemlerini inceleyeceğiz. Midenin bu anormal konumu, mide asidinin yemek borusuna geri kaçışını (reflü) kolaylaştırarak şikayetleri tetikler.
Mide Fıtığı (Hiatal Herni) Nedir?
Mide fıtığı, tıbbi adıyla Hiatal Herni, midenin bir kısmının karın boşluğundan göğüs boşluğuna doğru yer değiştirmesidir. Bu durum, göğüs ile karın boşluğunu ayıran diyafram kasıyla ilişkilidir. Normalde yemek borusu, diyaframın ortasındaki “hiatus” adlı açıklıktan geçerek mideye bağlanır. Bu açıklığın genişlemesiyle midenin üst kısmı yukarı doğru kayar ve anatomik konumunu kaybeder.
Mide Fıtığı Neden Olur?
Mide fıtığının temel nedeni, diyafram kasının zayıflaması ve karın içi basıncın artmasıdır. Yaşlanma ile kasların zayıflaması ve genetik yatkınlık riski artırır. Ayrıca, karın içi basıncı sürekli artıran durumlar da fıtıklaşmayı tetikler. Mide fıtığı nedenleri arasında obezite, kronik öksürük, sık hapşırma, yanlış teknikle ağır kaldırma, kabızlık nedeniyle ıkınma ve gebelik sayılabilir. Sigara kullanımı da bağ dokularını zayıflatarak riski yükseltir. Bu nedenle yaşlılar, obez bireyler, hamileler ve kronik solunum yolu rahatsızlığı olanlar mide fıtığı risk grupları arasında yer almaktadır.
Mide Fıtığı Belirtileri Nelerdir?
Mide fıtığı belirtileri kişiden kişiye değişir; bazı kişilerde mide fıtığı semptomları hiç görülmezken, bazılarında belirgin rahatsızlıklar olabilir. Fıtığın boyutu ve reflünün şiddeti, semptomların sıklığını belirler. Belirtiler genellikle yemeklerden sonra veya uzanırken kötüleşir.
Mide Yanması ve Ekşimesi
Mide fıtığının en sık rastlanan işareti, yemek borusuna geri kaçan mide asidinin neden olduğu göğüste yanma ve ekşime hissidir. Reflü olarak da bilinen bu durum, genellikle yemeklerden sonra, eğilirken veya yatarken daha yoğun hissedilir.
Yutma Güçlüğü
Özellikle büyük lokmaları yutarken zorlanma veya yiyeceklerin boğazda takılı kalma hissi görülebilir. Bu durum, yemek borusunun tahrişi veya fıtığın yemek borusuna yaptığı baskıdan kaynaklanabilir.
Göğüs Ağrısı
Mide fıtığı, göğüste baskı veya sıkışma şeklinde hissedilen ağrıya neden olabilir. Mide fıtığı ağrısı bazen kalp krizi ağrısıyla karıştırılabileceği için tıbbi değerlendirme önemlidir.
Ağızda Acı Tat
Mide içeriğinin yemek borusundan yukarıya, ağza kadar gelmesi (regürjitasyon), ağızda ekşi veya acı bir tat bırakabilir. Bu durum özellikle eğilirken veya yatarken belirginleşir.
Ses Kısıklığı ve Boğaz Ağrısı
Mide asidinin ses tellerine ulaşması, kronik ses kısıklığına ve sürekli bir boğaz ağrısı hissine yol açabilir. Bu belirtiler genellikle reflünün ileri seviyede olduğunu gösterir.
Öksürük ve Hırıltı
Geceleri artan kuru öksürük, hırıltılı solunum ve astım benzeri belirtiler, yemek borusuna kaçan asidin solunum yollarını tahriş etmesiyle ortaya çıkabilir.
Karın Ağrısı
Fıtığın bulunduğu bölgede veya üst karın kısmında hafif ila orta şiddette bir karın ağrısı veya rahatsızlık hissi meydana gelebilir. Bu ağrı genellikle yemek sonrası daha belirgin hale gelir.
Geğirme ve Şişkinlik
Hava yutma ve sindirim sistemindeki gaz birikimi nedeniyle sık geğirme ve karında şişkinlik hissi de mide fıtığına eşlik edebilir.
Bulantı ve Kusma
Daha ciddi vakalarda, mide içeriğinin yemek borusuna geri kaçması nedeniyle bulantı ve zaman zaman kusma yaşanabilir.
Mide Fıtığı Çeşitleri Nelerdir?
Midenin göğüs boşluğuna kayma şekline göre farklı mide fıtığı tipleri bulunur. En sık rastlanan kayan tip mide fıtığı, tüm vakaların yaklaşık %90'ını oluşturur ve genellikle reflü gibi şikayetlere yol açar. Daha nadir görülen paraözofageal tip ise midenin sıkışmasına (inkarserasyon) veya boğulmasına (strangülasyon) neden olabileceği için daha tehlikelidir ve acil cerrahi müdahale gerektirebilir.
Mide Fıtığı Tanısı Nasıl Konulur?
Mide fıtığı tanısı, hastanın şikayetlerinin dinlenmesiyle başlar. Kesin tanı için çeşitli görüntüleme ve test yöntemlerine başvurulur.
Fiziksel Muayene
Doktor, reflü, göğüste yanma ve yutma güçlüğü gibi belirtileri değerlendirerek ön bir kanıya varır.
Baryumlu Röntgen Grafisi
Hastaya baryum içeren özel bir sıvı içirildikten sonra çekilen filmlerle yemek borusu ve midenin yapısı, fıtığın konumu ve boyutu görüntülenir.
Endoskopi
Endoskopi en sık kullanılan yöntemlerden biridir. Ucunda kamera bulunan esnek bir tüp ile yemek borusu ve mide doğrudan incelenir, fıtıklaşmış bölge net bir şekilde görülür.
Mide Manometrisi
Bu test, yemek borusunun kas fonksiyonlarını ve yutma sırasındaki basınç değişikliklerini ölçer. Cerrahi öncesi değerlendirmede önemli bir adımdır.
Mide Fıtığı Tedavi Yöntemleri
Mide fıtığı tedavisi; hastanın semptomlarına, fıtığın tipine ve genel sağlık durumuna göre yaşam tarzı değişiklikleri, ilaç tedavisi ve cerrahi müdahale seçeneklerini içerir. İlk adım genellikle yaşam tarzı değişiklikleridir. Küçük porsiyonlarla beslenmek, yağlı ve baharatlı gıdalardan kaçınmak, yatmadan önce yemek yememek ve ideal kiloyu korumak reflü şikayetlerini hafifletebilir. Bu değişiklikler yetersiz kalırsa, mide asidini baskılayan ilaçlar kullanılır. İlaç tedavisine yanıt alınamayan veya şiddetli vakalarda cerrahi seçenekler değerlendirilir. Günümüzde laparoskopik (kapalı) ve robotik cerrahi gibi yöntemlerle fıtık onarılır ve reflü engellenir. Mide fıtığı tedavi yöntemleri arasında hangisinin uygun olacağına hekim karar verir.
Mide Fıtığı Ameliyatı Sonrası Nelere Dikkat Etmek Gerekir?
Başarılı bir mide fıtığı ameliyatı sonrası iyileşme süreci, hastanın doktor tavsiyelerine titizlikle uymasına bağlıdır. Bu süreç komplikasyon riskini en aza indirmek için kritik rol oynar.
Beslenme
Ameliyat sonrası beslenme kademeli olarak normale döndürülür. İlk günler sıvı gıdalarla başlanır, ardından doktorun programına göre püre ve yumuşak gıdalara geçiş yapılır. Küçük porsiyonlarla sık sık beslenmek önemlidir.
Aktivite
İlk haftalarda ağır kaldırmaktan ve karın kaslarını zorlayacak hareketlerden kaçınılmalıdır. Doktor onayı ile başlanacak hafif yürüyüşler iyileşmeye yardımcı olurken, aktivite seviyesi zamanla artırılmalıdır.
İlaç Kullanımı
Doktorun reçete ettiği ağrı kesiciler ve mide koruyucular gibi tüm ilaçlar düzenli kullanılmalıdır.
Doktor Kontrolleri
Yara bakımının doktorun talimatlarına uygun yapılması ve ameliyat bölgesinin temiz tutulması enfeksiyonu önler. Belirlenen kontrol randevularına düzenli gitmek ve beklenmedik durumlarda doktora başvurmak önemlidir.
Mide Fıtığına İyi Gelen Besinler Nelerdir?
Mide fıtığına ne iyi gelir sorusunun en önemli cevabı doğru beslenmedir. Doğru beslenme, mide fıtığı belirtilerini yönetmeye yardımcı olabilir ancak tek başına tedavi etmez.
Lifli Gıdalar
Yulaf ve tam tahıllar gibi lifli gıdalar sindirimi düzenleyerek kabızlığı önler ve karın içi basıncı azaltır.
Sebzeler
Brokoli, ıspanak, havuç gibi alkali ve düşük asitli sebzeler mideyi rahatlatır.
Meyveler
Muz, kavun, elma gibi asit oranı düşük meyveler mide asidini dengelemeye yardımcı olabilir. Narenciyeden kaçınılmalıdır.
Yağsız Proteinler
Tavuk göğsü, hindi, balık ve baklagiller gibi yağsız protein kaynakları mideye yük bindirmeden sindirilir.
Mide Fıtığı Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Mide fıtığı tehlikeli midir?
Genellikle doğrudan yaşamı tehdit etmez. Ancak tedavi edilmezse yemek borusu iltihabı (özofajit) ve nadiren fıtığın boğulması gibi ciddi mide fıtığı komplikasyonları oluşabilir
Mide fıtığı olanlar nelere dikkat etmeli?
Küçük porsiyonlarla beslenmek, yemekten sonra uzanmamak, yağlı ve asitli gıdalardan kaçınmak önemlidir. Kilo kontrolü, sigarayı bırakmak ve başı yüksekte tutarak uyumak faydalıdır.
Mide fıtığı ameliyatı riskli midir?
Her ameliyatın riski vardır, ancak modern laparoskopik yöntemlerle riskler düşüktür. Olası riskler (enfeksiyon, kanama, nüks) hakkında doktorunuzla konuşmalısınız.
Mide fıtığı kendiliğinden geçer mi?
Hayır, yapısal bir sorun olduğu için kendiliğinden geçmez. Ancak yaşam tarzı değişiklikleri ve tedavi ile belirtiler kontrol altına alınabilir.
Mide fıtığı genetik midir?
Doğrudan kalıtsal değildir, ancak aile öyküsü genetik yatkınlık nedeniyle riski artırabilir.
* Web sitemizdeki içerikler sadece bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi için mutlaka hekiminize başvurunuz. Sayfa içeriğinde Liv Hospital'da tedavi edici sağlık hizmetine yönelik bilgiler içeren ögelere yer verilmemiştir. .
