Backrgound Image
Home Icon
Arrow
Arrow
Anti TPO Nedir? Yüksekliği ve Düşüklüğü Ne Anlama Gelir?

Anti TPO Nedir? Yüksekliği ve Düşüklüğü Ne Anlama Gelir?

Calendar Icon
17 Kasım 2026
Bu Konuda Uzman Doktorlar
İçindekiler
  • Anti TPO Nedir?
  • Anti TPO Testi Neden Yapılır?
  • Anti TPO Değerleri Nasıl Yorumlanır?
  • Anti TPO Yüksekliği Ne Anlama Gelir?
  • Anti TPO Yüksekliği Neden Olur?
  • Gebelikte Anti TPO
  • Anti TPO ve D Vitamini
  • Anti TPO Yüksekliği Nasıl Düşürülür?
  • Anti TPO Yüksekliği Tedavisi
Copy Icon
Twitter Icon
Facebook Icon
Lınkedin Icon
Güncelleme : 17.11.2026 15:02 | Görüntülenme : 44

Anti-TPO, tiroid hormonu yapımında görev alan tiroid peroksidaz enzimini hedef alan bir antikordur. Anti-TPO yüksekliği en sık Haşimato tiroiditinde görülür, ancak tiroid hastalığı olmayan bazı kişilerde de pozitif çıkabilir. Bu nedenle sonuç TSH ve serbest T4 ile birlikte değerlendirilir. Tedavide hedef antikoru düşürmek değil, tiroidin hormon üretimini dengede tutmaktır.

Anti TPO Nedir?

Anti-TPO, bağışıklık sisteminin tiroid bezindeki tiroid peroksidaz enzimine karşı ürettiği bir antikordur. Tiroid peroksidaz, tiroid hormonlarının yapımında görev alır. Antikorlar normalde virüs ve bakterilerle savaşan proteinlerdir; ancak bağışıklık sistemi bazen yanlışlıkla kişinin kendi dokusuna karşı da antikor üretebilir.

MedlinePlus bu tür antikorları otoantikor olarak tanımlar. Anti-TPO, eski adıyla antimikrozomal antikor olarak da bilinir. Tiroid peroksidaz antikoru, bağışıklık sisteminin tiroid bezini hedef aldığını gösterebildiği için otoimmün tiroid hastalıklarının değerlendirilmesinde kullanılır.

Tiroidi etkileyen diğer durumlar hakkında detaylı bilgi için tiroid bezi ve tiroid hastalıkları sayfamızı inceleyebilirsiniz.

Tiroid bezini kontrol eden hasta

Anti TPO Testi Neden Yapılır?

Anti-TPO testi, tiroid fonksiyonlarında değişiklik saptandığında bunun otoimmün bir hastalıkla ilişkili olup olmadığını değerlendirmek için istenir. Anti-TPO testinin başlıca kullanım alanları şunlardır:

  • TSH yüksekliğinin olası nedenini araştırmak
  • Guatr (tiroid büyümesi) saptandığında nedenini değerlendirmek
  • Gebelik planlamasında veya gebelikte tiroid fonksiyonlarını değerlendirmek
  • Tekrarlayan düşük öyküsü bulunan kişilerde gerekli görüldüğünde tiroid değerlendirmesine katkı sağlamak

Anti-TPO testi koldan alınan bir kan örneğiyle yapılır ve genellikle özel bir hazırlık gerektirmez. Hekim, kişinin belirtilerine, diğer tiroid testlerinin sonuçlarına ve ailede tiroid hastalığı bulunup bulunmadığına göre hangi antikor testlerinin isteneceğine karar verir.

Anti TPO Değerleri Nasıl Yorumlanır?

Anti-TPO değerleri, tiroid fonksiyon testleriyle birlikte yorumlandığında anlam kazanır. Anti-TPO ile TSH ve serbest T4 testlerinin olası sonuç kombinasyonları şöyledir:

Anti-TPOTSHSerbest T4Olası anlamı
PozitifNormalNormalTiroid fonksiyonları normal olabilir. Otoimmün tiroid hastalığı açısından risk bulunabilir.
PozitifYüksekNormalSubklinik hipotiroidi ile uyumlu olabilir.
PozitifYüksekDüşükAşikâr hipotiroidi ile uyumludur. Otoimmün tiroidit olası nedenlerden biridir.
PozitifDüşükYüksekHipertiroidi tablosudur. Graves hastalığı veya tiroidit gibi nedenler araştırılır.

Bu tablo yalnızca yol göstericidir; tek başına tanı koydurmaz. Sonuçlar klinik bulgular, fizik muayene, ilaç kullanımı ve gerektiğinde ek testlerle birlikte değerlendirilir. Haşimato şüphesinde Anti-TPO ile birlikte tiroglobulin antikoru (Anti-TG) da istenebilir.

Anti TPO Referans Değeri

Anti-TPO referans aralığı, kullanılan laboratuvarın ölçüm yöntemine ve test kitine göre değişebilir. Bu nedenle sonuç, raporda belirtilen referans aralığına göre değerlendirilmelidir. Referans sınırının üzerindeki değerler pozitif kabul edilebilir. Tek bir referans değeri bütün laboratuvarlar için geçerli değildir.

Anti TPO Düşüklüğü Ne Anlama Gelir?

Anti-TPO değerinin düşük veya negatif olması genellikle normal kabul edilir. Bu sonuç, kanda ölçülebilir düzeyde Anti-TPO antikoru bulunmadığını veya düzeyin laboratuvarın referans aralığında olduğunu gösterir. Ancak Anti-TPO negatifliği, otoimmün tiroid hastalığını tamamen dışlamaz. Klinik şüphe varsa TSH, serbest T4 ve gerekli görüldüğünde tiroid ultrasonu gibi incelemeler yapılabilir.

Anti TPO Yüksekliği Ne Anlama Gelir?

Anti-TPO yüksekliği, bağışıklık sisteminin tiroid peroksidaz enzimine karşı antikor ürettiğini gösterir. Anti-TPO yüksekliği tek başına bir hastalık adı değildir. Tiroid bezinin hormon üretiminde bir sorun olup olmadığı TSH ve serbest T4 gibi hormon testleriyle değerlendirilir.

Anti TPO ve Haşimato

ABD Ulusal Diyabet, Sindirim ve Böbrek Hastalıkları Enstitüsü (NIDDK) verilerine göre Anti-TPO, Haşimato hastalığı olan kişilerin çoğunda bulunur. Haşimato hastalığında bağışıklık sistemi tiroid dokusuna karşı tepki geliştirir. Bezde bağışıklık hücreleri birikebilir ve zamanla tiroid dokusunun işlevi etkilenebilir. Bunun sonucunda tiroid yeterli hormon üretemeyebilir ve hipotiroidi gelişebilir.

Ancak Haşimato tanısı yalnızca antikor sonucuna göre konmaz. TSH, serbest T4, fizik muayene ve gerekli görüldüğünde tiroid ultrasonu birlikte değerlendirilir. Hekim Haşimato hastalığından şüphelendiği halde antikor testleri negatifse tiroid ultrasonundan da yararlanabilir.

Anti TPO ve Graves Hastalığı

Anti-TPO antikorları Graves hastalığında da pozitif olabilir. Ancak bu antikorlar Graves hastalığına özgü değildir ve tek başına tanı koydurmaz. Graves hastalığının değerlendirilmesinde TSH reseptör antikorları (TRAb) ve gerektiğinde tiroidi uyaran immünoglobulin (TSI) gibi testlerden yararlanılır.

Tiroid Hastalığı Olmadan Anti TPO Pozitifliği

Anti-TPO pozitifliği, tiroid hastalığı olmayan sağlıklı kişilerin bir kısmında, özellikle kadınlarda görülebilir. Bu kişilerde tiroid uzun süre normal çalışabilir. Ancak ilerleyen dönemde hipotiroidi gelişme olasılığı daha yüksek olduğundan TSH düzeyinin belirli aralıklarla kontrol edilmesi gerekebilir. Takip sıklığı kişinin klinik durumuna göre belirlenir.

Anti TPO Yüksekliği Neden Olur?

Anti-TPO yüksekliği çoğunlukla bağışıklık sisteminin tiroid dokusuna karşı geliştirdiği otoimmün yanıtla ilişkilidir. Otoimmün tiroid hastalıklarına yatkınlığı artırabilen etkenler şunlardır:

  • Ailede Haşimato veya diğer otoimmün tiroid hastalıklarının bulunması
  • Kadın cinsiyet: Haşimato hastalığı kadınlarda erkeklere göre daha sık görülür.
  • Yaş: Haşimato farklı yaş gruplarında görülebilmekle birlikte özellikle orta yaş dönemindeki kadınlarda daha sık saptanır.
  • Çölyak hastalığı, tip 1 diyabet, romatoid artrit, lupus ve Sjögren sendromu gibi diğer otoimmün hastalıkların bulunması
  • Doğum sonrası dönem: Bu dönemde otoimmün tiroid hastalıkları ortaya çıkabilir veya belirginleşebilir.

Bu faktörlerin bulunması kişide mutlaka Anti-TPO yüksekliği veya tiroid hastalığı gelişeceği anlamına gelmez.

Gebelikte Anti TPO

Anti-TPO pozitifliği gebelikte hipotiroidi ve doğum sonrası tiroidit gelişme riskini artırabilir. Amerikan Tiroid Derneği (ATA) verilerine göre Anti-TPO pozitifliği doğum sonrası tiroidit açısından önemli risk göstergelerinden biridir.

Bu nedenle gebelik planlayan veya gebe olan Anti-TPO pozitif kadınlarda TSH ve gerekli görüldüğünde serbest T4 düzeyleri takip edilir. Ancak Anti-TPO pozitifliği tek başına ilaç tedavisi gerektirmez. Tiroid hormonları normal olan gebelerde yalnızca antikor pozitifliğine dayanarak rutin levotiroksin tedavisi başlanmaz. Tedavi kararı tiroid fonksiyonları, gebelik haftası ve klinik değerlendirmeye göre verilir.

Doktor tiroid bezlerini kontrol ediyor

Anti TPO ve D Vitamini

Düşük D vitamini düzeyi ile Anti-TPO yüksekliği arasında ilişki bildiren çalışmalar bulunmaktadır. Ancak bu ilişki, D vitamini eksikliğinin Anti-TPO yüksekliğine neden olduğunu kanıtlamaz. 2025 tarihli bir meta-analizde D vitamini takviyesi sonrasında Anti-TPO düzeylerinde azalma bildirilmiş olsa da bu durumun tiroid hastalığının seyrini veya klinik sonuçları iyileştirdiği kesin olarak gösterilmemiştir.

D vitamini takviyesi, antikor düzeyini düşürmek amacıyla değil, eksiklik saptandığında hekim önerisiyle kullanılmalıdır. D vitamini kaynakları beslenmeyle desteklenebilir.

Anti TPO Yüksekliği Nasıl Düşürülür?

Anti-TPO düzeyini düşürmek başlı başına bir tedavi hedefi değildir ve antikoru güvenilir biçimde düşürdüğü kanıtlanmış standart bir yöntem bulunmamaktadır. Amerikan Tiroid Derneği'ne (ATA) göre antikor seviyesindeki değişim, tiroidin ne kadar iyi çalıştığını veya tedaviye yanıtı göstermez. Bu nedenle takipte TSH ve gerektiğinde serbest T4 ölçümleri esas alınır.

Beslenme ve Takviyeler

Thyroid dergisinde yayımlanan 2024 tarihli meta-analize göre selenyum takviyesi bazı çalışmalarda Anti-TPO düzeylerinde azalma sağlayabilir. Ancak bu azalmanın uzun vadede klinik bir yarar oluşturduğu kesin olarak gösterilmemiştir. Selenyum takviyesi, Anti-TPO yüksekliği bulunan herkese rutin olarak önerilmez. Gereksiz veya yüksek dozda selenyum kullanımı istenmeyen etkilere neden olabilir.

NIDDK, Haşimato hastalarında yosun gibi iyotça çok zengin besinlerin ve iyot takviyelerinin hipotiroidiyi kötüleştirebileceğini belirtir. Bu nedenle iyot ve diğer takviyeler hekim önerisiyle kullanılmalıdır.

Anti TPO Yüksekliği Tedavisi

Anti-TPO yüksekliğinde tedavi kararı antikor seviyesine göre değil, tiroid bezinin hormon üretim durumuna göre belirlenir. Tiroid normal çalışıyorsa genellikle yalnızca takip yapılır. Hipotiroidi gelişirse eksik hormon, tiroid hormonu ilacı olan levotiroksin ile yerine konabilir.

NIDDK, levotiroksinin genellikle aç karnına, sabah kahvaltıdan 30-60 dakika önce alınmasını önerir. Kahve, soya ürünleri, demir ve kalsiyum içeren takviyeler ilacın emilimini etkileyebilir. Bu nedenle ilaç ve besinlerin kullanım zamanlaması konusunda hekimin önerilerine uyulmalıdır.

Levotiroksin tedavisine başlandıktan veya ilaç dozu değiştirildikten yaklaşık 6-8 hafta sonra TSH kontrolü yapılır. Tiroid hormon düzeyleri dengelendikten sonra kontrol aralıkları kişinin durumuna göre hekim tarafından belirlenir. Takip için Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları uzmanına başvurulabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Yalnızca Anti-TPO yüksekliği ilaç kullanmayı gerektirmez. Tedavi kararı TSH ve serbest T4 sonuçlarına göre verilir. Tiroid normal çalışıyorsa genellikle düzenli TSH kontrolü yeterlidir. Hipotiroidi gelişirse tiroid hormonu ilacı levotiroksin başlanabilir. Gebelik planlayan kadınlarda ise TSH düzeyi ve klinik durum değerlendirilerek tedavi gereksinimine karar verilir.

Anti-TPO pozitifliği çoğu kişide uzun süre devam edebilir. Antikor düzeyi zaman içinde artıp azalabilir ve bazı kişilerde negatifleşebilir. Ancak antikor düzeyinin düşmesi veya negatifleşmesi tek başına tiroid hastalığının iyileştiği anlamına gelmez. Takipte tiroid fonksiyonlarının değerlendirilmesi önemlidir.

Anti-TPO antikorunun kendisi doğrudan kilo aldırmaz. Kilo artışı, antikor pozitifliğinin ilişkili olduğu otoimmün tiroid hastalığı sonucunda hipotiroidi geliştiğinde ortaya çıkabilir. Tiroid fonksiyonu normalse kilo değişiminin beslenme, hareketsizlik ve diğer sağlık sorunları gibi farklı nedenleri araştırılmalıdır. Hipotiroidi uygun şekilde tedavi edildiğinde metabolizma üzerindeki etkiler de kontrol altına alınabilir.

Anti-TPO testinin sık sık tekrarlanması genellikle gerekli değildir. Tanı sırasında bir kez ölçülmesi çoğu zaman yeterlidir. Takipte esas olarak TSH ve gerektiğinde serbest T4 değerleri değerlendirilir. Tiroid fonksiyonları normal olan Anti-TPO pozitif kişilerde TSH kontrolünün sıklığı kişinin risk durumuna göre belirlenir. Gebelikte veya gebelik planlamasında daha yakın takip gerekebilir.

Anti-TPO yüksekliği tek başına hamile kalmaya engel değildir. Bununla birlikte tiroid otoimmünitesi, gebelikte tiroid fonksiyonlarının bozulma olasılığıyla ilişkilidir. Gebelik planlayan kadınlarda TSH düzeyinin değerlendirilmesi ve gerekli durumlarda tiroid fonksiyonlarının izlenmesi önemlidir. Tedavi gereksinimi yalnızca antikor pozitifliğine göre değil, tiroid hormon düzeyleri ve klinik değerlendirmeye göre belirlenir.

Hazırlayanlar

Doç. Dr. Seda Turgut

Doç. Dr. Seda Turgut

Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları

Liv Hospital Ulus

Doktor Profili
Prof. Dr. Berçem Ayçiçek

Prof. Dr. Berçem Ayçiçek

Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları

Liv Hospital Vadistanbul

Doktor Profili

* Web sitemizde yer alan içerikler yalnızca genel bilgilendirme amacıyla sunulmaktadır. Tanı ve tedavi süreci kişiye özeldir. Sağlık durumunuzun değerlendirilmesi ve uygun tedavi planının belirlenmesi için mutlaka bir hekime başvurunuz.
ai Bu İçeriği Yapay Zeka İle Özetle
Talep & Bilgi Alma
Tümü
Chevron Down

Sayfanın linki başarıyla kopyalandı!