Şaşılık Ameliyatı Nasıl Yapılır? İyileşme Süreci ve Riskleri

Şaşılık ameliyatı, gözlerin hizalanmasını iyileştirmek için gözün dışındaki hareket kaslarına uygulanan cerrahi işlemdir. Çocuklarda ve yetişkinlerde yapılabilir. Amaç; kaymayı azaltmak, uygun hastalarda çift görmeyi ve anormal baş pozisyonunu iyileştirmek, gözlerin birlikte çalışmasını desteklemektir. Ameliyat gerekliliği, göz hastalıkları uzmanının muayenesi ve ayrıntılı kayma ölçümleriyle belirlenir.

Şaşılık Ameliyatı Nedir?

Şaşılık ameliyatında bir veya birden fazla göz kasının göze tutunma yeri, uzunluğu ya da etkisi değiştirilir. Böylece gözleri farklı yönlere çeken kuvvetler yeniden dengelenmeye çalışılır. İşlem, gözün dış yüzeyindeki kaslarda yapılır; göz küresi yuvasından çıkarılmaz.

Cerrahinin temel hedefi gözlerin konumudur. Gözlük numarasını ortadan kaldırmayı veya göz tembelliğini tek başına tedavi etmeyi amaçlamaz. Hastalığın nedenleri ve cerrahi dışındaki tedavi seçenekleri hakkında bilgi için şaşılık sayfası incelenebilir.

Şaşılık Ameliyatı Kimlere Yapılır?

Ameliyat kararı yalnızca kaymanın dışarıdan ne kadar belirgin olduğuna göre verilmez. Kaymanın tipi, miktarı, süresi, gözlükle değişimi, çift görme ve iki gözle görme kapasitesi birlikte değerlendirilir.

• Uygun gözlük kullanımına rağmen belirgin kayması devam eden kişiler
• Tipi nedeniyle cerrahi tedavi planlanan çocuklar
• Kaymaya bağlı çift görmesi veya rahatsız edici baş pozisyonu bulunan hastalar
• Önceki tedavilerden sonra kayması süren ya da yeniden ortaya çıkan kişiler

Bu durumların bulunması tek başına ameliyatın zorunlu olduğu anlamına gelmez. Özellikle yeni gelişen yetişkin şaşılığında önce altta yatan neden araştırılır. Bazı hastalarda takip, prizma veya başka tedaviler cerrahiden önce değerlendirilebilir.

Şaşılık Ameliyatı Kaç Yaşında Yapılır?

Tüm hastalar için geçerli tek bir ameliyat yaşı yoktur. Bazı çocuklarda erken cerrahi planlanabilir; bazı durumlarda önce gözlük ve göz tembelliği tedavisi uygulanır. Zamanlama, görme gelişimi ve kaymanın özelliklerine göre belirlenir. Ameliyat için her çocuğun belirli bir yaşa gelmesini beklemek doğru değildir.

Yetişkinlerde de uygun koşullarda cerrahi uygulanabilir. Yaştan çok genel sağlık durumu, kaymanın nedeni ve beklenen yarar önemlidir. Ameliyatın hangi yakınmaları iyileştirebileceği görüşmede netleştirilmelidir; uzun süredir var olan görme kaybının düzeleceği varsayılmamalıdır.

Şaşılık Ameliyatından Beklenen Yararlar

Ameliyatın hedefi hastanın durumuna göre değişir. Bazı kişilerde gözlerin daha uyumlu görünmesi, bazılarında çift görmenin azaltılması veya başı eğerek bakma ihtiyacının giderilmesi ön plandadır. Uygun hastalarda gözlerin birlikte çalışması ve derinlik algısı da desteklenebilir. Ancak bu kazanımların düzeyi ameliyat öncesindeki görme durumuna ve kaymanın nedenine bağlıdır.

Görme keskinliği ile gözlerin hizalanması farklı ölçütlerdir. Gözler düzelse bile uzun süredir var olan göz tembelliği aynı ölçüde düzelmeyebilir. Benzer şekilde, gözün görmesini azaltan retina veya görme siniri hastalığı bu ameliyatla tedavi edilmiş olmaz. Hekim görüşmesinde ulaşılabilecek hedeflerin ve devam edebilecek ihtiyaçların açıklanması önemlidir.

Şaşılık Ameliyatı Öncesi Hazırlık

Ameliyat öncesinde her gözün görmesi, gözlük ihtiyacı, göz hareketleri ve kayma açısı değerlendirilir. Yakın ve uzak bakışta ölçümler yapılabilir. Cerrahi plan için ölçümlerin farklı muayenelerde tekrarlanması gerekebilir. Önceki göz ameliyatları, kullanılan ilaçlar, alerjiler ve mevcut hastalıklar hekime bildirilmelidir.

Anestezi değerlendirmesi yaşa ve sağlık durumuna göre yapılır; gerekli tetkikleri ekip belirler. Her hastada aynı kan testleri veya görüntüleme zorunlu değildir. Ameliyat öncesi açlık ve sıvı alımı talimatları hastaya özel olarak iletilir.

Gözlük, kan sulandırıcı veya diğer ilaçlar kendiliğinden bırakılmamalıdır. Gözlük kullanımına çoğu durumda hekim önerisi doğrultusunda devam edilir. Kontakt lense ara verilmesi gerekiyorsa süreyi ekip belirler. Ateş, enfeksiyon veya yeni bir sağlık sorunu gelişirse ameliyat öncesinde haber verilmelidir. Taburculuk sonrası eve dönüş ve gerekiyorsa refakat desteği önceden planlanmalıdır.

Ameliyat öncesinde hangi sorular sorulmalı?

Görüşmede işlem yapılacak göz veya gözler, hedeflenen değişiklik ve kullanılacak anestezi yöntemi hakkında bilgi alınabilir. Gözlük ve göz tembelliği tedavisinin nasıl sürdürüleceği, işe veya okula tahmini dönüş ve kontrol programı da konuşulmalıdır. Daha önce ameliyat geçirilmişse eski raporların paylaşılması cerrahi planı destekler.

Hastanın en çok rahatsız olduğu durumun açıklanması yararlıdır. Örneğin çift görmenin yalnızca okurken mi, uzak bakışta mı ya da belirli bir bakış yönünde mi oluştuğu anlatılabilir. Gündelik yaşamda yaşanan güçlükler, ölçümlerle birlikte değerlendirilir. Sonucun tek bir fotoğrafla değil, işlev ve kontrol muayeneleriyle değerlendirileceği bilinmelidir.

Çocuklar ameliyata nasıl hazırlanır?

Çocuğa yapılacak işlemin yaşına uygun, kısa ve dürüst bir dille anlatılması yardımcı olabilir. Uyandığında gözde batma veya kızarıklık olabileceği, bakımın ailesi ve sağlık ekibi tarafından yapılacağı söylenebilir. Açlık talimatları aile tarafından dikkatle izlenmelidir. Yeni başlayan öksürük, ateş veya başka bir hastalık ameliyat ekibine bildirilmelidir. Ameliyat günü ebeveynin çocuğa hangi aşamalarda eşlik edebileceği kurumun uygulamasına göre değişir.

Şaşılık Ameliyatı Nasıl Yapılır?

Çocuklarda çoğunlukla genel anestezi kullanılır. Yetişkinlerde genel anestezi veya uygun hastalarda lokal anestezi ve sedasyon seçilebilir. Yöntem; cerrahi plan, hastanın sağlık durumu ve işlem sırasında iş birliği sağlayabilmesine göre belirlenir.

Cerrah, gözün beyaz kısmını örten konjonktiva adlı ince dokuda bir kesi açarak ilgili kaslara ulaşır. Kasın etkisini azaltmak için tutunma noktası geriye taşınabilir. Etkisini artırmak için kas kısaltılabilir veya katlanabilir. Bazı kayma türlerinde kasın konumunu farklı yönde değiştiren teknikler gerekebilir. Kaslar dikişlerle sabitlenir; yüzey dokusu kapatılır.

Kayma tek gözde fark edilse bile iki göze müdahale edilmesi planlanabilir. Bu, kaslar arasındaki dengeyi sağlamak için tercih edilebilir ve diğer gözün hasarlı olduğu anlamına gelmez. Uygun ve iş birliği sağlayabilen hastalarda ayarlanabilir dikiş tekniğiyle erken dönemde göz konumuna ek ayarlama yapılabilir. Bu yöntem her hastada gerekli veya uygun değildir.

Ayarlanabilir dikiş tekniği nedir?

Bu teknikte kas, konumunun erken ameliyat sonrası dönemde yeniden ayarlanmasına izin veren bir dikiş düzeniyle sabitlenir. Gözlerin hizalanması değerlendirildikten sonra, gerekli görülürse uyuşturucu damla eşliğinde ayarlama yapılabilir. İşlem için hastanın yeterli iş birliği sağlaması gerekir. Teknik seçimi yaşın yanında kaymanın özelliklerine ve cerrahın değerlendirmesine bağlıdır. Ayarlanabilir dikiş kullanılması, sonucun kesin olacağı anlamına gelmez.

Şaşılık Ameliyatı Ne Kadar Sürer?

Süre; işlem yapılacak kas sayısı, tek ya da iki gözün ameliyat edilmesi ve daha önce cerrahi geçirilip geçirilmemesi gibi etkenlere bağlıdır. Birçok işlem yaklaşık bir saat civarında tamamlanabilse de daha kısa veya uzun sürebilir. Anesteziye hazırlık, uyanma ve gözlem süreleri hastanede kalışa ayrıca eklenir.

Çoğu hasta aynı gün taburcu olabilir. Çocuklarda, eşlik eden hastalığı bulunan kişilerde veya ek gözlem gereken durumlarda plan değişebilir. Kişisel süre ve yatış bilgisi ameliyat ekibinden alınmalıdır.

Şaşılık Ameliyatı Sonrası İyileşme Süreci

İlk günlerde batma, sulanma, hafif ağrı, kapakta şişlik ve göz hareketleriyle çekilme hissi görülebilir. Gözün beyaz kısmında kızarıklık olması beklenebilir. Rahatsızlıklar genellikle zamanla azalırken kızarıklığın tamamen geçmesi haftalar, bazen birkaç ay sürebilir. Başlangıçta geçici bulanıklık veya çift görme de olabilir.

Gözlerin ameliyattan hemen sonraki görünümü nihai sonucu göstermez. Hizalanma, iyileşme ilerledikçe ve kontrol ölçümleriyle değerlendirilir. İşe veya okula dönüş; yapılan işleme, yakınmalara ve günlük faaliyetlerin niteliğine göre değişir. Tam iyileşme ile günlük hafif faaliyetlere dönüş aynı sürede gerçekleşmeyebilir.

İlk günlerde neler beklenir?

Anesteziden uyanma döneminde uyku hali veya bulantı olabilir. Taburculuk kararı genel durum ve göz değerlendirmesi birlikte yapılarak verilir. Damla kullanımı, ağrı kontrolü ve gerektiğinde kiminle iletişime geçileceği ayrılmadan önce öğrenilmelidir. Çocuğun bakımını üstlenen kişinin reçeteyi ve kullanım saatlerini anlaması önemlidir.

İlk günlerdeki hafif batma ile giderek artan şiddetli ağrı birbirinden ayrılmalıdır. Beklenen yakınmaların genel olarak azalması gerekir. Özellikle görme azalması veya hızla artan şişlik varsa bunun olağan iyileşme olduğu düşünülmemelidir. Her belirti için gün saymak yerine, yakınmanın şiddeti ve zaman içindeki değişimi dikkate alınmalıdır.

İlk haftalar ve sonraki kontroller

Yüzey dokularındaki hassasiyet ve kızarıklık, kişinin kendini günlük işlerini yapacak kadar iyi hissetmesinden daha uzun sürebilir. Bu nedenle işe dönüş, gözün tamamen normal görünmesiyle aynı tarihte olmayabilir. Kontrollerde dokuların iyileşmesi, göz hareketleri, kayma miktarı ve çift görme değerlendirilir. Gerekli durumlarda damlalar veya gözlük planı düzenlenir.

Nihai değerlendirme, erken dönemdeki tek bir ölçümden daha sonra yapılabilir. Kontrol sıklığı ve toplam takip süresi ameliyatın kapsamına göre değişir. Hekim önermedikçe dikişlere müdahale edilmemeli, başka damlalar eklenmemeli ve reçete süresi kendi kendine uzatılmamalıdır.

Şaşılık Ameliyatı Sonrası Nelere Dikkat Edilmeli?

Damla ve pomatlar yalnızca reçete edilen doz ve süreyle kullanılmalıdır. Ellerin damla öncesinde temizlenmesi, şişe ucunun göze değdirilmemesi ve gözün ovalanmaması önemlidir. Göz çevresinin nasıl temizleneceği taburculukta verilen talimata göre uygulanmalıdır.

Yüzme, ağır egzersiz, temas sporları ve tozlu ortamlara dönüş için cerrahın önerdiği süre beklenmelidir. Göze sabun veya şampuan kaçırılmamalıdır. Kontakt lens ve göz makyajına yeniden başlama zamanı da ekibe danışılmalıdır. Her hastanın göz bandı veya koruyucu gözlük kullanması gerekmez.

Okuma, televizyon veya ekran kullanımı çoğunlukla tolere edildiği ölçüde yapılabilir; herkese uzun süreli ekran yasağı uygulanmaz. Rahatsızlık olduğunda ara verilebilir. Çift görme veya belirgin bulanıklık varken araç kullanılmamalı; anestezi sonrası verilen sürüş kısıtlamasına uyulmalıdır. Kontrol randevuları, şikâyet olmasa da aksatılmamalıdır.

İşe okula ve spora dönüş

Masa başında çalışan bir yetişkin ile ağır fiziksel iş yapan kişinin dönüş planı aynı olmayabilir. Çocuklarda okulun tozlu oyun alanları, beden eğitimi ve yakın temas içeren etkinlikleri ayrıca düşünülmelidir. Hekim, yalnızca kaç gün geçtiğine değil, iyileşmeye ve yapılacak faaliyetin niteliğine göre öneride bulunur.

Hafif günlük işler çoğunlukla daha erken yapılabilirken yüzme ve göze darbe riski taşıyan sporlar için daha uzun süre beklemek gerekebilir. Araç kullanmaya dönüşte çift görmenin bulunmaması ve görmenin yeterli olması önemlidir. Anesteziye bağlı kısıtlamaların bitmesi, görsel açıdan da otomatik olarak araç kullanılabileceği anlamına gelmez.

Şaşılık Ameliyatının Riskleri Nelerdir?

Cerrahi sonrasında kayma yetersiz düzelebilir, fazla düzeltilebilir veya zaman içinde yeniden ortaya çıkabilir. Bu durumlarda gözlük, prizma veya ek ameliyat gerekebilir. Çift görme geçici olabileceği gibi bazı hastalarda devam edebilir. Her hastaya tek işlemle kalıcı ve tam düzelme sözü verilemez.

Enfeksiyon, kanama, dikişe bağlı reaksiyon veya kist ve iz dokusu gelişmesi diğer olası sorunlardır. Göz kasının yerinden ayrılması, göz duvarında hasar ve gözün ön bölümünde dolaşım bozukluğu daha nadir komplikasyonlardır. Çok nadiren görmeyi tehdit eden hasar oluşabilir. Anesteziye bağlı riskler de kişisel sağlık durumuna göre değerlendirilir.

Hafif ve giderek azalan kızarıklık ile artan ağrıya eşlik eden kızarıklık aynı şekilde değerlendirilmez. Ani görme azalması, şiddetli veya giderek artan ağrı, belirgin şişlik, yoğun iltihaplı akıntı ya da hızla kötüleşen yakınmalar olursa ameliyat ekibiyle hemen iletişime geçilmelidir. Ekibe ulaşılamıyorsa acil değerlendirme gerekir.

Şaşılık Ameliyatı Sonrası Gözlük Kullanılır mı?

Ameliyat gözlük ihtiyacını mutlaka ortadan kaldırmaz. Hipermetropi, miyopi veya astigmat için gözlük kullanımına devam edilebilir. Prizma ihtiyacı ise kontrol ölçümleriyle yeniden değerlendirilir. Gözlüğün bırakılmasına hasta kendisi karar vermemelidir.

Çocuklarda göz tembelliği tedavisi ameliyattan sonra da sürebilir. Gözlerin düz görünmesi, her iki gözün eşit gördüğünü göstermez. Görme ve hizalanmanın ayrı ayrı takip edilmesi gerekir.

Şaşılık Ameliyatı Sonucu Kalıcı mıdır?

Ameliyatla elde edilen hizalanma uzun süre korunabilir; ancak gözlerin konumu zaman içinde değişebilir. Kaymanın türü, ameliyat öncesi ölçümler, gözlerin birlikte çalışma kapasitesi ve önceki cerrahiler sonucu etkiler. Bu nedenle tüm hastalar için tek bir başarı oranı vermek veya kaymanın bir daha oluşmayacağını söylemek uygun değildir.

Ameliyat sonrası kalan küçük bir kayma her zaman tekrar ameliyat gerektirmez. Kişinin yakınmaları, çift görmesi ve ölçümlerdeki değişim birlikte değerlendirilir. Bazı hastalarda prizma veya izlem yeterli olabilirken bazılarında ek cerrahi planlanabilir. Sonraki kontroller, yalnızca yaranın iyileşmesini değil elde edilen hizalanmanın sürmesini de izlemeyi sağlar.

Bu İçeriği Yapay Zeka İle Özetle

ChatGPT Grok Perplexity Claude Gemini

Talep & Bilgi Alma

Lütfen adınızı soyadınızı giriniz

Lütfen Telefon Numaranızı Giriniz!

Hastane Seçiniz..

Tümü

Liv Hospital Ulus

Liv Hospital Vadistanbul

Liv Hospital Bahçeşehir

Liv Hospital Topkapı

Liv Hospital Ankara

Liv Hospital Gaziantep

Liv Hospital Samsun

Liv Bona Dea Hospital Bakü

Lütfen Hastane seçiniz.

Lütfen Mail Adresinizi "[email protected]" Formatında Giriniz

Lütfen mesajınızı yazın

Bize göndermek istediğiniz dosyayı buraya yükleyin

  veya sürükleyip bırakın

KVKK uyarınca ilgili Bilgilendirme 'yi okudum. Kişisel verilerimin belirtilen kapsamda işlenmesini kabul ediyorum.

Lütfen KVKK işaretleyiniz

Gönder