Şaşılık Nedir? Neden Olur? Şaşılık Ameliyatı Nasıl Yapılır?

Son Güncelleme Tarihi 6.05.2026 16:31:17

Saşılık her iki gözün birbiriyle olan paralelliğini kaybetmesi durumudur. Her iki göz çevresinde göz hareketlerinden sorumlu 6'şar adet kas bulunur. Bunların birinde veya birkaçında kuvvet azlığı veya fazlalığı olması durumunda şaşılık  gelişir. Bir göz düz bakarken diğeri içe, dışa, yukarı veya aşağı kayabilir. Gözlerdeki kayma şaşılığın sebebine göre sürekli ya da geçici süreli oluşabilir.

Şaşılık Nedir?

Şaşılık, gözlerin normal hizalanmadığı bir göz rahatsızlığıdır. Bu durumda bir veya her iki göz, normalde aynı nesneye odaklanması gereken bir hizadan sapar ve farklı yönlere bakar. Şaşılık, göz kaslarının dengesiz çalışması sonucu ortaya çıkar. Bu durum, çocukluk döneminde veya yetişkinlikte gelişebilir ve görme sorunlarına neden olabilir. Şaşılık, göz cerrahisi veya gözlük gibi tedavi yöntemleri ile düzeltilmeye çalışılır.

Şaşılığın Nedenleri

Şaşılık birden çok nedene bağlı olabilir. Hamilelik dönemindeki ve doğum sırasındaki sıkıntılar, çocuğun gelişimindeki bozukluklar ya da geçirdiği hastalıklar şaşılık için risk faktörü olarak kabul  edilmektedir. Anne veya babada  kayma varsa çocukta şaşılığın görülme ihtimali daha yüksektir, Yani şaşılık için genetik yatkınlık da söz konusudur. Eğer şaşılığa yatkınlık varsa düşme, çarpma, kazalar ya da ateşli bir hastalık sonrası da gözlerde kayma ortaya çıkabilir. Trafik kazaları, kafaya gelen darbeler, ateşli hastalıklar, hipertansiyon ve şeker hastalığı gibi durumlarda göz kaslarına gelen sinirlerde hasara bağlı olarak göz kaslarında felç durumu oluşabilir. Bu durum da gözlerde kaymaya neden olabilir. İki yaşından sonra ortaya çıkan şaşılıklarda ise neden, çoğunlukla gözlerdeki miyopi, hipermetropi veya astigmat gibi göz bozukluklarıdır.

Şaşılıkta başlıca nedenler kısaca şunlardır:

• Kalıtsal faktörler (ailede şaşılık varlığı)
• Doğumsal beyin hasarı
• Santral sinir sistemi hastalıkları
• Göz içi tümörler
• Görme bozukluğu yapan diğer göz hastalıkları (katarakt, iltihap vb.)
• Düzeltilmemiş kırma kusurları
• Sistemik hastalıklar
• Göz kaslarının birinde veya birkaçında sonradan gelişen felç

Şaşılık Türleri Nelerdir?

Şaşılık, farklı şekil ve tiplerde ortaya çıkabilir. İşte bazı yaygın şaşılık türleri:

1. İçe Şaşılık (Esotropi): Bu türde, bir veya her iki göz, burna doğru kayarak içe doğru bakar.

2. Dışa Şaşılık (Exotropi): Dışa şaşılıkta, bir veya her iki göz, dışa doğru kayarak farklı yönlere bakar.

3. Yukarı Şaşılık (Hypertropi): Yukarı şaşılıkta, bir göz diğerinden yukarıya doğru bakar.

4. Aşağı Şaşılık (Hypotropi): Aşağı şaşılıkta, bir göz diğerinden aşağıya doğru bakar.

5. Karma Şaşılık (Mixed Strabismus): Karma şaşılık, içe ve dışa şaşılığın bir kombinasyonunu ifade eder.

Şaşılık türünün doğru şekilde teşhis edilmesi, uygun tedavi yönteminin seçilmesi için önemlidir.

Şaşılık Belirtileri Nelerdir?

Şaşılık belirtileri, arasında gözlerin farklı yönlere bakması, bir veya her iki gözün kayması, çift görme, baş ağrısı, göz yorgunluğu, göz yanılsamaları, odaklanma güçlüğü, göz kızarıklığı ve gözlerin estetik olarak farklı görünmesi yer alabilir. Şaşılık, çocukluk döneminde veya yetişkinlikte gelişebilir ve tedavi edilmezse görme sorunlarına yol açabilir. Bu belirtiler varsa, bir göz doktoruna başvurmak önemlidir çünkü erken teşhis ve tedavi, şaşılığın düzeltilmesine yardımcı olabilir.

Şaşılığın Teşhisi

Şaşılık teşhisi, genellikle göz doktoru veya göz cerrahı tarafından yapılır. Teşhis, aşağıdakileri içeren bir muayene ile yapılır:

• Göz muayenesi: Göz hareketleri ve görme keskinliğini değerlendirir.
• Refraksiyon testi: Kırma kusurlarını tespit etmek için bir refraksiyon testi yapılır
• Ortoptik muayene: Göz kaslarının koordinasyonu değerlendirilir.

Şaşılık teşhisi için ayrıca aşağıdaki testler yapılabilir:

• Göz kaslarının elektromiyografisi: Göz kaslarının elektriksel aktivitesini ölçer.
• Göz kaslarının ultrasonografisi: Göz kaslarının yapısını ve hareketini görüntüler.
• Görsel alan testi: Görme alanını ölçer.

Şaşılıkta Erken Tanı Önemli Mi?

Şaşılık tedavisinde erken teşhis çok önemlidir. İlk göz muayenesi için geç kalındığında çocukların gözlerinde estetik problemlerinin yanı sıra ömür boyu sürecek görme azlığı yani göz tembelligi oluşabilmektedir. Şaşılıkta erken tanı ve tedavi ile göz tembelliği önlenebilir, Bu nedenle şaşılık şüphesi olan her çocuğun belirli bir yaşa gelmesi beklenmeden göz hekimine götürülmesi gereklidir.

Şaşılık Tedavisi

Şaşılık tedavisinin amacı mevcut olan kaymanın düzeltilmesidir. Bu tedavinin çocukluk çağında uygulanmasının nedeni şaşılık nedeni ile oluşabilecek göz tembelliğinin engellenmesidir. Ayrıca, erken tanı ile uygulanan tedavinin başarısı daha yüksektir.

Gözlükle Tedavi

Bazı şaşılıkların nedeni miyopi, hipermetropi veya astigmat gibi kırma kusurlarıdır. Bu tür şaşılıklarda bu kırma kusuru gözlük kullanılarak tedavi edilirse şaşılık da düzelir. Bu tip şaşılıkların tedavisinde gözlük yeterli olmaktadır.

Şaşılık Ameliyatı Nedir?

Şaşılık ameliyatı, gözlerin normal hizalanmadığı bir durumu düzeltmek için yapılan cerrahi bir işlemdir. Bu ameliyat, göz kaslarının yeniden düzenlenmesini içerir ve amacı gözlerin uygun bir şekilde hizalanmasını sağlamaktır. Şaşılık ameliyatı, çocuklarda ve yetişkinlerde uygulanabilir ve görme bozukluklarının düzeltilmesine veya estetik görünümün iyileştirilmesine yardımcı olabilir.

Şaşılık Ameliyatı Öncesi Hazırlık

Şaşılık ameliyatı, gözlerin normal pozisyonlarına getirilmesi veya düzeltilmesi amacıyla yapılan bir cerrahi işlemdir. Ameliyat öncesi hazırlık, ameliyatın başarılı ve güvenli bir şekilde gerçekleşmesi için oldukça önemlidir.

İşte şaşılık ameliyatı öncesi yapmanız gereken bazı hazırlıklar:

1. Kan testleri: Ameliyat öncesi kan testleri yapılarak hastanın genel sağlık durumu değerlendirilir.
2. Göz muayenesi: Şaşılığın derecesi ve yönünün belirlenmesi için göz muayenesi yapılır.
3. Ortoptik muayene: Göz kaslarının koordinasyonunun değerlendirilmesi için ortoptik muayene yapılır.
4. Gözlük veya lens kullanımı: Kırma kusurları varsa, gözlük veya lens kullanımı ameliyat öncesi bırakılır.

Şaşılık Ameliyatı Nasıl Gerçekleştirilir?

Şaşılık ameliyatı, genellikle genel anestezi altında yapılır. Müdahale edilecek kasın sayısına ve uygulanacak yönteme göre 30-60dk veya biraz daha fazla sürebilir. Ayrıca, lokal veya genel anestezi için geçecek süreleri de ilave etmek gerekir. Ameliyat sırasında, göz kasları üzerinde kısaltma veya kası devre dışı bırakma gibi müdahaleler yapılır. Ameliyat sonrasında, hastanın gözünde bandaj veya gözlük kullanılabilir. 

Uzman doktorlar tarafından verilen ameliyat kararını kısa sürede uygulanmalıdır. Ameliyatın reddedilmesi durumunda çocuklarda göz tembelliği ve göz hareketlerinde kısıtlılık gelişebilir. Gözdeki kayma miktarı da giderek artar.

Peki 'şaşılık ameliyatı esnasında uygulanan anestezinin riskleri nelerdir?'

Şaşılık ameliyatları lokal ya da genel anestezi altında yapılabilir. Lokal anestezi uygulamasında ağrı hissini önlemek ve göz hareketlerinin engellenmesi için anestezik madde iğne ile göz arkası ve çevresine uygulanır.

Lokal/ genel anestezi sırasında oluşabilecek komplikasyonlar:

• Göz ve/veya arkasındaki damarlarda ve sinirlerde iğne ile zedelenme 
• Anestezik madde ile görme sinirinde hasar oluşumu
• Anestezik ilaca karşı alerjik reaksiyon
• Genel anesteziye bağlı ya da anestezi uygulaması sırasında gerekli olan durumlarda kan ve/veya kan ürünlerinin transfüzyonuna bağlı sorunlar

Peki 'şaşılık ameliyatı sırasında oluşabilecek komplikasyonlar nelerdir?'

• Kanama
• Kaslarda ve çevresindeki dokularda zedelenme ve hasar
• Kasın göze tutunduğu yerden ayrılarak geriye doğru kaçması
• Kas cerrahisine bağlı olarak gelişebilen kalp ritminde bozuklukları

Şaşılık Ameliyatı Sonrası Bakım Nasıl Olmalıdır?

Şaşılık ameliyatı sonrası bakım doktorun verdiği talimatların titizlikle takip edilmesi gereklidir. Bu talimatlar, düzenli doktor muayenelerini içerebilir ve göz damlaları veya ilaçların düzenli kullanımını gerektirebilir. Ameliyat sonrası dönemde gözlerin dinlendirilmesi için ekranlardan uzak durmak ve istirahat etmek önemlidir. Göz bandajı veya koruyucu gözlüklerin kullanılması gereken durumlarda, bu talimatlara kesinlikle uyulmalıdır. Ayrıca, hijyenik bir şekilde göz temizliği yapmak ve herhangi bir belirgin sorun veya komplikasyon durumunda hemen doktora başvurmak da önemlidir. Şaşılık ameliyatı iyileşme süreci uzman doktorların bilgisi dahilinde yürütülmelidir.

Şaşılık Ameliyatı Riskleri ve Komplikasyonlar

Şaşılık ameliyatı, gözlerin normal pozisyonlarına getirilmesi veya düzeltilmesi amacıyla yapılan bir cerrahi işlem olsa da her cerrahi işlemde olduğu gibi bazı riskleri ve potansiyel komplikasyonları vardır. 

Şaşılık ameliyatı riskleri ve komplikasyonları arasında şunlar sayılabilir:

1. Görme Sorunları: Şaşılık ameliyatı sonrasında geçici görme bulanıklığı veya çift görme gibi sorunlar yaşanabilir.

2. Enfeksiyon: Her cerrahi müdahalede olduğu gibi, şaşılık ameliyatı da enfeksiyon riskini taşır.

3. Şaşılığın Tekrarlaması: Şaşılık ameliyatının bazen başarısız olabileceği ve şaşının tekrarlayabileceği unutulmamalıdır.

4. Gözde Yara veya Skar Oluşumu: Ameliyat sonrası gözde yara veya skar oluşma riski vardır.

5. Göz Kızarıklığı ve İltihaplanma: Ameliyat sonrasında göz kızarıklığı ve iltihaplanma gibi rahatsızlıklar yaşanabilir.

6. Göz Kaslarının Zarar Görmesi: Ameliyat sırasında göz kaslarına zarar verilme riski vardır.

7. Anesteziye Bağlı Komplikasyonlar: Ameliyat sırasında kullanılan anesteziye bağlı komplikasyonlar nadir olsa da meydana gelebilir.

8. Estetik Sonuçlar: Şaşılık ameliyatı sonucunda gözlerin estetik olarak tam olarak uyumlu olmaması riski vardır.

Peki 'şaşılık ameliyat sonrasında oluşabilecek komplikasyonlar' nelerdir?

• Kaymanın yetersiz düzelmesi
• Kaymanın aşırı düzelmesi
• Enfeksiyon  
• Görme değişiklikleri ya da çift görme
• Allerjik reaksiyon
• Konjonktiva dokusunda kist
• Göz dolaşımının sıkıntıya girmesi
• Kapak aralığının değişmesi

Şaşılık Ameliyatı ve Gözlük Kullanımı

Şaşılık ameliyatı sonrasında, bazı hastaların gözlük kullanmaya devam etmesi gerekebilir. Gözlük, ameliyat sonrası görme düzelene kadar veya düzeltilmeyen durumlar için kullanılabilir. Gözlük kullanımı, doktorun önerilerine uygun olarak yapılmalı ve düzenli göz kontrolleri ile takip edilmelidir. Ameliyat sonrası gözlük reçetesi, gözlerin iyileşme sürecine bağlı olarak güncellenebilir. Şaşılık ameliyatı ve gözlük kullanımı ile ilgili doktor tavsiyeleri dışına çıkılmamalıdır.