Göbek Fıtığı Nedir? Belirtileri ve Tedavisi
-
Göbek Fıtığı Belirtileri Nelerdir?
-
Göbek Fıtığı Neden Olur?
-
Göbek Fıtığı Nasıl Anlaşılır?
-
Yetişkinlerde Göbek Fıtığı Nasıl Geçer?
-
Göbek Fıtığı Ameliyatı Nasıl Yapılır?
-
Bebeklerde Göbek Fıtığı Kendiliğinden Kapanır Mı?
-
Gebelikte Göbek Çevresindeki Şişlik Nasıl Değerlendirilir?
-
Muayeneye Giderken Hangi Bilgileri Hazırlayabilirsiniz?
Göbek fıtığı, göbek deliği hizasında karın duvarındaki bir açıklıktan yağ dokusunun veya bazen bağırsağın dışa doğru bombeleşmesidir. En sık fark edilen belirti, öksürme ve ıkınmayla ya da bebeklerde ağlamayla belirginleşen göbek çevresi şişliğidir. Aniden başlayan veya artan ağrıya sert bir şişlik, kusma ya da renk değişikliği eşlik ediyorsa acil değerlendirme gerekir.
Göbek Fıtığı Belirtileri Nelerdir?
Şişlik yuvarlak veya oval bir kabarıklık şeklinde fark edilebilir. Ayakta dururken, öksürürken veya karın içi basınç arttığında daha belirgin olabilir. Bazı kişilerde yatınca küçülür veya kaybolur. Şişlik ağrısız olabileceği gibi özellikle hareketle çekilme, basınç ya da rahatsızlık hissi de oluşturabilir.
Fıtığın dışarıdan görünen büyüklüğü ile karın duvarındaki açıklığın genişliği aynı şey değildir. Küçük görünen bir kabarıklık da değerlendirme gerektirebilir. İnternetteki fıtık fotoğraflarıyla karşılaştırarak tanı koymak mümkün değildir; göbek çevresinde farklı türde kitleler ve kabarıklıklar da görülebilir.

Göbek Fıtığı Ne Zaman Acildir?
Şişlik aniden sertleşirse veya yatınca eskisi gibi kaybolmazsa, özellikle ağrı, hassasiyet, kızarma ya da morarma eşlik ediyorsa acil servise başvurun. Şiddetli karın ağrısı, kusma, karında belirgin şişkinlik veya gaz ve dışkı çıkaramama da acil değerlendirme gerektirebilir. Bütün belirtilerin bir arada olmasını beklemeyin. Ağrılı veya sert şişliği bastırarak içeri itmeye çalışmayın.
Karın duvarındaki açıklıktan çıkan dokunun burada takılı kalmasına fıtık sıkışması denir. Dokunun kanlanması da bozulursa boğulmuş fıtık gelişebilir. Bu ayrımı evde yapmak mümkün değildir. Özellikle bebekte şişlik sert ve hassassa, çocuk kusuyorsa veya alışılmadık biçimde huzursuzsa beklemeyin.
Göbek Fıtığı Neden Olur?
Bebeklerde göbek kordonunun geçtiği karın duvarı açıklığı doğumdan sonra kapanır. Bu kapanma henüz tamamlanmamışsa göbekte fıtık görülebilir. Ağlamak açıklığı oluşturan neden değildir; karın içi basıncı geçici olarak artırdığı için zaten bulunan kabarıklığı görünür kılabilir.
Yetişkinlerde karın duvarının göbek çevresindeki zayıf noktası zamanla belirginleşebilir. Gebelik, obezite ve karın içinde sıvı birikmesi gibi basıncı artıran durumlar göbek fıtığıyla ilişkili olabilir. Göbek çevresinden daha önce ameliyat geçirilmişse cerrah, şişliğin göbek fıtığı mı yoksa eski kesi yerinde gelişen bir fıtık mı olduğunu değerlendirir.
Göbek Fıtığı Nasıl Anlaşılır?
Tanı çoğunlukla muayeneyle konur. Hekim şişliğin ne zamandır bulunduğunu, hangi durumlarda değiştiğini ve ağrıya yol açıp açmadığını sorar. Kabarıklığı ayakta ve yatar pozisyonda değerlendirebilir; gerektiğinde öksürmenizi isteyebilir. Muayeneyle ayrım yapılamadığında veya ameliyat planlamasında ek bilgi gerektiğinde ultrason ya da başka bir görüntüleme yöntemi istenebilir. Her hastada görüntüleme yapılması şart değildir.
Karın ortasında kalkarken belirginleşen uzun bir çıkıntı bazen karın kasları arasındaki ayrılmayla, yani diyastazla ilişkili olabilir. Göbek fıtığında karın duvarında bir açıklık bulunur. İki durum aynı kişide bir arada da görülebileceğinden muayene hangi durumun bulunduğunu ve izlem gerekip gerekmediğini belirler.
Yetişkinlerde Göbek Fıtığı Nasıl Geçer?
Yetişkinlerde açıklığın kendi kendine kapanması beklenmez. Çok küçük, içeri dönebilen ve belirgin yakınmaya yol açmayan bazı fıtıklarda cerrah değerlendirmesiyle izlem düşünülebilir. Ağrıya yol açan, büyüyen veya günlük yaşamı etkileyen fıtıklarda planlı onarım görüşülür. Sıkışma ya da kanlanma bozukluğu şüphesinde değerlendirme acildir.
Göbek Fıtığı Korsesi İşe Yarar Mı?
Korse, karın duvarındaki açıklığı kapatmaz. Bazı kişilerde geçici destek hissi sağlayabilir, ancak bu durum fıtığın düzeldiğini veya sıkışma riskinin ortadan kalktığını göstermez. Korseyle şişliği kontrol etmeye çalışarak muayeneyi ertelemeyin.
Göbek Fıtığı Ameliyatı Nasıl Yapılır?
Ameliyatın amacı dışarı doğru çıkan dokuyu yerine almak ve karın duvarındaki açıklığı onarmaktır. İşlem açık veya uygun hastalarda kapalı yöntemle yapılabilir. Açıklık dikişle kapatılabilir ya da bölge cerrahi yama ile desteklenebilir. Fıtığın boyutu, önceki ameliyatlar, kişinin sağlık durumu ve yeniden fıtık gelişme riski yöntemi etkiler.
Cerrahi yama bazı hastalarda fıtığın tekrarlama olasılığını azaltmaya yardımcı olur. Bununla birlikte yönteme göre yara sorunu, enfeksiyon, ağrı veya fıtığın yeniden ortaya çıkması gibi riskler vardır. “Herkese yama gerekir” veya “kapalı yöntem herkes için daha iyidir” şeklinde bir kural yoktur. İşlem ve başvuru için Kasık ve Karın Duvarı Fıtıkları Cerrahisi sayfasını inceleyebilirsiniz.

Ameliyat Sonrası İyileşme nasıl Olur?
Ameliyattan önce hastanede kalış, eve dönüş ve işinizin gerektirdiği hareketleri cerrahınızla konuşun. Ameliyatın süresiyle hazırlık ve gözlem dahil hastanede geçirilecek süre aynı değildir. İyileşme planı ameliyatın yöntemine ve işin fiziksel yüküne göre değişir. Yürüyüşe, ağır kaldırmaya, spora ve araç kullanmaya dönüş için taburculuk önerilerini izleyin.
Evdeyken geçmeyen veya artan ağrı, ateş, yarada yayılan kızarıklık ya da akıntı gelişirse ameliyat ekibine ulaşın. Şiddetli karın ağrısı ve kusma gibi belirtilerde acil değerlendirmeyi geciktirmeyin.
Bebeklerde Göbek Fıtığı Kendiliğinden Kapanır Mı?
Bebek ve küçük çocuklarda göbek fıtıklarının çoğu büyümeyle kendiliğinden kapanır. Yakınmaya yol açmayan çocuklarda genellikle takip edilir; yaklaşık 4–5 yaşına kadar kapanmayan açıklıklar, büyük açıklıklar veya sorun çıkaran fıtıklar için değerlendirme kişiye göre yapılır. Bebeğin göbeğine para, bez, bant veya sıkı sargı uygulamak kapanmayı sağlamaz ve cildi tahriş edebilir.
Rutin takip ve gerekirse ameliyat planlaması için Çocuk Cerrahisi bölümünden değerlendirme alınabilir. Yetişkinlerde ise ilk başvuru için Genel Cerrahi uygun bölümdür.
Gebelikte Göbek Çevresindeki Şişlik Nasıl Değerlendirilir?
Gebelikte karın duvarı gerildikçe daha önce fark edilmeyen bir fıtık görünür hale gelebilir. Şişlik fark ettiğinizde bunu gebeliğinizi izleyen hekimle paylaşın. Yakınmaya yol açmayan bir fıtığın ne zaman onarılacağı, gebelik planı ve belirtiler göz önüne alınarak cerrahla birlikte kararlaştırılır. Bununla birlikte şiddetli ağrı, kusma veya sertleşen şişlik varsa bunun gebeliğin olağan bir değişikliği olduğunu varsaymayın ve acil değerlendirme alın.
Muayeneye Giderken Hangi Bilgileri Hazırlayabilirsiniz?
Şişliğin ilk ne zaman fark edildiği, zamanla büyüyüp büyümediği, ayakta durunca veya yatınca değişip değişmediği ve ağrının hangi hareketlerle arttığı hekimin değerlendirmesine yardımcı olur. Daha önce göbek çevresinden ameliyat olduysanız bunu belirtin. Şişlik randevu sırasında kaybolabiliyorsa doğal olarak belirginleştiği bir anda, bastırmadan çekilmiş bir fotoğraf hekime yardımcı olabilir; bu fotoğraf muayenenin yerini tutmaz.
Planlı onarım görüşmesinde, “İzlem benim için uygun mu?”, “Dikiş ve yama seçenekleri neden farklı?” ve “Yaptığım işe ne zaman dönebilirim?” gibi sorular sorabilirsiniz. Ameliyat önerilirse işe dönüşü tek bir gün sayısıyla planlamak yerine işinizin masa başında mı yoksa ağır kaldırma gerektiren bir iş mi olduğunu ekibe anlatın.
Sıkça Sorulan Sorular
Tek başına gaz ve şişkinlik göbek fıtığına özgü değildir. Bununla birlikte ağrılı bir fıtık şişliğiyle beraber kusma ve gaz veya dışkı çıkaramama varsa bu durum basit gaz yakınması olarak görülmemelidir.
Egzersiz yetişkinlerdeki açıklığı kapatmaz. Ağrıya yol açan hareketleri sürdürmeden önce hangi egzersizleri yapabileceğinizi hekiminizle görüşün.
Evet. Şişliğin nedenini anlamak ve izlemle ameliyat seçeneklerini karşılaştırmak için randevu alınabilir. Şişlik aniden sertleşir veya ağrı, kusma, renk değişikliği ortaya çıkarsa randevu gününü beklemeyin.
Hazırlayanlar