-
Bazal Metabolizma Nedir?
-
Bazal metabolizma hesaplama
-
Bazal Metabolizma Hesaplama Aracı Nasıl Kullanılır?
-
Bazal Metabolizma Nasıl Hesaplanır?
-
Bazal Metabolizma ile Günlük Kalori İhtiyacı Arasındaki Fark Nedir?
-
Bazal Metabolizma Kaç Olmalı?
-
Bazal Metabolizmayı Etkileyen Faktörler Nelerdir?
-
Düşük Sonuç Metabolizmanın Yavaş Olduğunu Gösterir mi?
-
Bazal Metabolizmanın Altında Beslenmek Doğru mu?
-
Metabolizmayı Desteklemek İçin Neler Yapılabilir?
-
Hesaplama Ne Kadar Güvenilirdir?
Bazal metabolizma hesaplama, vücudun dinlenme sırasında harcadığı enerjiyi anlamak için kullanılan bir başlangıç yöntemidir. Yaş, boy, kilo ve formülde kullanılan cinsiyet katsayısıyla elde edilen sonuç; gün boyunca tüketilmesi gereken toplam kaloriyle aynı değildir. Günlük hareket, egzersiz ve besinlerin sindirimi de enerji gerektirir.
Aşağıdaki araç, Mifflin–St Jeor denklemiyle tahmini dinlenme enerji harcamasını hesaplar. İnternette bazal metabolizma hızı veya BMR hesaplama adıyla aranan bu değer, laboratuvarda ölçülmüş bazal metabolizma sonucunun yerine geçmez. Hesaplama, kişiye özel diyet ya da hastalık tanısı oluşturmaz.
Bazal Metabolizma Nedir?
Bazal metabolizma, vücudun temel yaşam işlevlerini sürdürebilmek için harcadığı enerjidir. Solunumun devam etmesi, kalbin kan pompalaması, vücut sıcaklığının korunması ve hücrelerin çalışması bu işlevler arasındadır. Kişi egzersiz yapmadığında da enerji harcamaya devam eder.
Bazal metabolizma hızı, belirli ölçüm koşulları altında değerlendirilir. Dinlenme enerji harcaması ise daha esnek koşullarda ölçülebilen, ilişkili fakat tamamen aynı olmayan bir kavramdır. Bu nedenle bir internet hesaplayıcısının sonucu ile kontrollü koşullarda yapılan ölçüm arasında fark bulunabilir.
Bazal metabolizma hesaplama
Yaş, boy ve kilonuza göre tahmini dinlenme enerji harcamanızı öğrenin. Sonuç, günlük toplam kalori ihtiyacınız veya diyet hedefiniz değildir.
Mifflin–St Jeor denklemi kullanılır. Bu sürüm 19–78 yaş arası yetişkinler içindir. Gebelik, emzirme ve kişiye özel enerji değerlendirmesi gerektiren sağlık durumlarında kullanmayın.
Bazal Metabolizma Hesaplama Aracı Nasıl Kullanılır?
Aracı kullanmak için yaşınızı tamamlanmış yıl olarak, boyunuzu santimetre, mevcut kilonuzu kilogram olarak girin. Örneğin 1,70 metre boy için 170 yazılmalıdır. Ondalıklı kilo değerlerinde nokta veya virgül kullanılabilir. Hesaplamak istediğiniz hedef kiloyu mevcut kilonuzun yerine yazmayın.
Formüldeki kadın veya erkek katsayısını seçtikten sonra hesapla düğmesine basın. Sonuç, günlük tahmini dinlenme enerji harcamasını kcal/gün birimiyle gösterir. Beslenme etiketlerinde kullanılan kalori ifadesi genellikle kilokaloriyi, yani kcal birimini anlatır.
Bu sürüm 19–78 yaş aralığındaki yetişkinler için hazırlanmıştır; bu aralık özgün denklemin geliştirildiği araştırmadaki yaşları esas alır. Gebelikte, emzirme döneminde veya enerji gereksinimini etkileyen özel bir sağlık durumunda standart sonuç üzerinden beslenme planı yapılmamalıdır. Formüldeki katsayılar da her bireyin vücut bileşimini ve hormonal durumunu tam olarak temsil etmez.
Bazal Metabolizma Nasıl Hesaplanır?
Dinlenme enerji harcamasını tahmin eden farklı denklemler bulunur. Bu sayfadaki hesaplayıcı, Mifflin–St Jeor denkleminin sadeleştirilmiş biçimini kullanır. Kilo kilogram, boy santimetre, yaş yıl olarak alınır:
- Kadın katsayısıyla: (10 × kilo) + (6,25 × boy) − (5 × yaş) − 161.
- Erkek katsayısıyla: (10 × kilo) + (6,25 × boy) − (5 × yaş) + 5.
Örneğin 30 yaşında, 165 cm boyunda ve 65 kg bir yetişkin için kadın katsayısı kullanıldığında sonuç 1.370,25 kcal/gündür. Aynı yaşta, 180 cm boyunda ve 80 kg bir yetişkin için erkek katsayısıyla sonuç 1.780 kcal/gün olur. Araç bu değerleri en yakın tam sayıya yuvarlar.
Örneklerdeki sayılar bir öneri veya normal değer tablosu değildir. Farklı boy, kilo ve yaş bilgilerinin formüle etkisini gösterir. Ondalık basamakların fazla olması da hesaplamanın kişiye özgü kesinliğini artırmaz.
Bazal Metabolizma ile Günlük Kalori İhtiyacı Arasındaki Fark Nedir?
Dinlenme enerji harcaması, günlük toplam enerji harcamasının bir bölümüdür. Yürümek, merdiven çıkmak, çalışmak, ev işi yapmak ve spor yapmak bu miktarın üzerine ek enerji gerektirir. Besinlerin sindirilmesi ve işlenmesi sırasında da enerji kullanılır. Dolayısıyla bütün gün oturmak, enerji harcamasının yalnızca bazal düzeyde kaldığı anlamına gelmez.
Günlük toplam gereksinimi değerlendirmek isteyenler günlük kalori ihtiyacı hesaplama aracını inceleyebilir. Burada gösterilen dinlenme enerjisi ise tek başına kilo koruma, kilo verme veya kilo alma hedefi değildir. Aktivite düzeyi ve sağlık durumu ayrıca değerlendirilmelidir.
Bazal Metabolizma Kaç Olmalı?
Herkes için geçerli tek bir ideal bazal metabolizma sayısı yoktur. Daha uzun boylu veya daha ağır bir kişinin hesaplanan değeri, başka bir kişiden yüksek çıkabilir. Bu sonuç kişinin daha sağlıklı olduğunu ya da metabolizmasının daha iyi çalıştığını göstermez.
Kadınlar ve erkekler için internette verilen geniş kalori aralıkları bireysel değerlendirme yerine kullanılamaz. Boy, yaş ve vücut bileşimi farklılıkları hesaba katılmadan yapılan karşılaştırmalar yanıltıcıdır. Sonuç ekranındaki sayıyı başka bir kişinin sonucuyla yarıştırmak yerine, neyi tahmin ettiğini anlamak daha yararlıdır.
Bazal Metabolizmayı Etkileyen Faktörler Nelerdir?
Yağsız vücut kütlesi ve organların enerji gereksinimi, dinlenme harcamasında önemli rol oynar. Aynı kilodaki iki kişinin kas ve yağ dağılımı farklı olduğunda gerçek enerji harcamaları da farklı olabilir. Standart formüller bu ayrıntıları doğrudan ölçmez.
Yaş, vücut büyüklüğü ve genetik özellikler de sonucu etkileyebilir. Tiroid hormonları gibi düzenleyici etkenler önem taşır. Bu nedenle kişinin sağlık durumu, kullandığı ilaçlar ve yakın dönemdeki kilo değişimi, beslenme değerlendirmesinde ayrıca sorulur. Uyku ve günlük alışkanlıklar da kilo yönetimini etkileyebilir; ancak hesaplayıcı bu değişkenlere bakarak hormon düzeyi veya metabolizma hastalığı belirleyemez.
Düşük Sonuç Metabolizmanın Yavaş Olduğunu Gösterir mi?
Hayır. Formülde düşük bir sonuç çıkması, tek başına metabolizma bozukluğunun kanıtı değildir. Kısa boylu veya düşük vücut ağırlığına sahip bir yetişkinin hesaplanan değeri doğal olarak daha düşük olabilir. Denklem, aynı bilgileri giren herkese aynı sonucu verir; laboratuvar sonuçlarını veya muayene bulgularını değerlendirmez.
Belirgin halsizlik, soğuğa tahammülsüzlük, kabızlık ve açıklanamayan kilo artışı gibi yakınmalar varsa hekim değerlendirmesi gerekebilir. Bu bulgular hipotiroidi dahil farklı durumlarda görülebilir; tek başına tanı koydurmaz. Bir hesaplayıcı sonucuna dayanarak tiroid ilacı veya metabolizma hızlandırıcı ürün kullanılmamalıdır.
Bazal Metabolizmanın Altında Beslenmek Doğru mu?
Hesaplanan dinlenme enerjisi otomatik bir güvenli alt sınır veya günlük kalori reçetesi değildir. Yeterli beslenme; toplam enerji ihtiyacının yanında protein, yağ, karbonhidrat, vitamin ve mineral gereksiniminin karşılanmasını da içerir. Sonucu görüp rastgele bir miktar çıkarmak, kişiye uygun zayıflama planı oluşturmaz.
Gereksinimin çok altında enerji almak yorgunluk, yetersiz besin alımı ve kas kaybı gibi sorunlara yol açabilir. Kilo yönetimi planı hazırlanırken mevcut hastalıklar, ilaçlar, hareket düzeyi ve sürdürülebilirlik dikkate alınmalıdır. Özellikle yeme bozukluğu öyküsü olan kişiler için sayısal hedefler üzerinden kendi kendine kısıtlama yapmak uygun değildir.
Metabolizmayı Desteklemek İçin Neler Yapılabilir?
Tek bir yiyecek, içecek veya takviyenin kalıcı biçimde metabolizmayı hızlandıracağı düşüncesiyle hareket edilmemelidir. Günlük hareketi artırmak ve uzun oturma sürelerini bölmek, toplam enerji harcamasına katkıda bulunur. Bu katkı, bazal metabolizma sayısının mutlaka belirgin şekilde yükseleceği anlamına gelmez.
Genel yetişkin önerileri haftada en az 150 dakika orta şiddette aerobik aktivite ve haftada en az iki gün kas güçlendirme çalışmasını içerir. Egzersize yeni başlayanlar süre ve yoğunluğu durumlarına göre artırabilir. Kronik hastalık, hareket kısıtlılığı veya egzersiz sırasında yakınma varsa program sağlık profesyoneliyle planlanmalıdır.
Yeterli ve dengeli beslenme, düzenli uyku ve kas kütlesini korumaya yardımcı olan hareket alışkanlıkları birlikte değerlendirilir. Daha fazla terlemek veya çarpıntı hissetmek, metabolizmanın sağlıklı şekilde hızlandığını gösteren ölçütler değildir.
Hesaplama Ne Kadar Güvenilirdir?
Formüller bir topluluğun verilerinden geliştirilir; her bireyin gerçek harcamasını tam olarak belirleyemez. Vücut bileşimi belirgin farklı olanlarda, çok kaslı sporcularda, ciddi hastalıkta veya sıvı birikiminin kiloyu etkilediği durumlarda standart tahminin uygunluğu ayrıca değerlendirilmelidir. Hatalı boy ve kilo girişi de sonucu değiştirir.
Farklı internet sitelerindeki hesaplamalar, farklı denklem ve yuvarlama yöntemleri nedeniyle birbirinden ayrılabilir. Gerektiğinde dinlenme enerji harcaması, oksijen tüketimi ve karbondioksit üretimini değerlendiren indirekt kalorimetri yöntemiyle ölçülebilir. Ölçüm ihtiyacına hekim ve diyetisyen karar verir; her kullanıcı için zorunlu değildir.
Sıkça Sorulan Sorular
İnternet aracına bilgi girerken aç olmanız gerekmez. Açlık ve dinlenme koşulları, sağlık kuruluşunda yapılacak metabolizma ölçümüyle ilgilidir. Bir ölçüm planlandıysa ilgili merkezin hazırlık talimatları izlenmelidir.
Akıllı tartının gösterdiği enerji değeri çoğunlukla cihazın kullandığı tahmin yönteminden gelir. Oksijen tüketimi ve karbondioksit üretimine dayanan metabolizma ölçümüyle aynı kabul edilmemelidir. Farklı cihaz ve denklemler farklı sonuçlar gösterebilir.
Vücut ağırlığı ve bileşimi değiştiğinde enerji gereksinimi de değişebilir. Daha düşük kilo girildiğinde bu formülün sonucu azalır. Gerçekteki değişimin miktarı yalnızca bu matematiksel farktan ibaret olmayabilir; takipte beslenme planının yeniden değerlendirilmesi gerekebilir.
Hayır. İkisi farklı verilerden geliştirilmiş tahmin denklemleridir. Aynı kişide farklı sonuçlar verebilirler. Bir sitedeki değerin diğerinden yüksek olması, tek başına o aracın daha doğru olduğunu göstermez; kullanılan yöntem ve uygunluk önemlidir.
Bu sürüm çocuklar, ergenler, gebeler ve emzirenler için uygun değildir. Büyüme, gebelik ve süt üretimi enerji değerlendirmesini değiştirir. Bu gruplarda yaşa ve döneme uygun değerlendirme yapılmalıdır.
Hayır. Bu araç metabolizma yaşı, yağ oranı veya hormon düzeyi hesaplamaz. Yalnızca belirtilen bilgilerle dinlenme enerji harcaması tahmini sunar. Tek bir sayısal sonuç genel sağlık değerlendirmesinin yerine kullanılamaz.
Hazırlayanlar
* Web sitemizde yer alan içerikler yalnızca genel bilgilendirme amacıyla sunulmaktadır. Tanı ve tedavi süreci kişiye özeldir. Sağlık durumunuzun değerlendirilmesi ve uygun tedavi planının belirlenmesi için mutlaka bir hekime başvurunuz.